Sardalya veya Sardalye
Hamsinin yakın akrabası sardalya (Genelde böyle deniyor ama sardalye diyenler de yanlış yapmıyorlar) sürüler halinde yaşar ve kıyılar boyunca göç eder. Kurutularak, tuzlanarak hatta balık yağı ve balık unu elde etmekte kullanılır.Sardalya 15-20 cm dolaylarındadır. Okyanusta ise 30 cm e kadar büyürler. Hamsi Karadeniz için ne ise Sardalya da Portekiz, İspanya, Sicilya ve Malta için aynı şeydir. Bu ülkelerde bir çok yemek sardalya üzerine kurulmuştur.
Sardalya’nın küçüğüne papalina tabir edilir; ayıklamadan yemeği yapılır. Tirsi ise sardalya azmanıdır. Kıl tarzında çok kılçığı vardır ve sardalya kadar lezzetli değildir.
Sizler için değişik bir sardalya yemeği..Afiyet olsun..
Sardalya (pilakisi ve kızartmasıyla)
Malzemeler :
Yarım kg.sardalya(iki veya üç kişi için)
İki orta boy domates ya da bir yemek kaşığı salça
İrice bir kuru soğan,iki üç tane taze soğan
Bir limon
Yeteri miktarda Un
Yeşil biber(isteğe bağlı)
İki yemek kaşığı zeytinyağı
Birer tutam tuz karabiber
Kapya biber (isteğe göre)
İki üç adet patates
Yapılışı ; Ayıklanıp iyice yıkanmış sardalyaları fırın tepsisine diziniz.,Domatesleri yemeklik olarak,biberi bütün veya ufak ufak doğrayınız. Kuru soğanı salataya doğrar gibi kesiniz,salça kullanacaksanız bi riki yemek kaşığı suyla iyice karıştırınız veee…
Şimdi tepsiye balıkları diziniz diyerek yaptığım yanlışı düzeltmeliyim öncelikle..Isıya dayanıklı bir fırın kabına (cam veya başka herhangi bir kenarı yüksekçe olması tercihan) zeytinyağını eşit şekilde dağıtıp tepsinin tümüyle yağlanmasını sağladıktan sonra balıkları dizip üzerlerine soğanları,doğradığınız domatesleri,biberleri ilave ettikten sonra bir tutam tuz karabiber kırmızı biberi serpiştiriniz..
Salça kullanıyorsanız kaşıkla hepsinin üzerine gezdirin.Defne yaprağınız varsa ve eğer seviyorsanız tepsinin bir iki kenarına koyarak hem evde ağır balık kokusundan şikayet edecekler için önlem olur tabii ayrıca da lezzetine lezzet katıyor zaten bilirsiniz..
Sardalya balığı çok çabuk pişer diğer bütün ufak balıklar gibi . 200 dereceye ayarladığınız fırına sofraya getirmeyi istediğiniz saatten on dakika önce bile koysanız misler gibi evin her yanını nefis bir rahiya sarar ki balık yemeklerini sevenler okurken gülümseyeceklerdir tahminimce..
Maydonoz çok yakışır üzerine ince kıyılmış olursa veya saplarıyla bir tutam ayrı bir tabakta olabilir..Farklı yeşillik aromalarını sevenler hem lezzetine ve hem de vitamin olur onu da belirtmeye bilmem gerek var mı.?
Aslında yine söylemeliyim bir limonu dilimleyip aralarına koyabilirsiniz..Pişmiş olarak limon yemeği sevmiyorsanız isteyen balıkları tabağına aldığında üzerine sıkar ki…Aslında balık pilakinin olmazsa olmazıdır . Bu ayrıntıyı da yine balık yemeği tiryakilerine hatırlatmaya pek gerek olduğunu sanmıyorum.
Balık ayıklama işi pek kolay sayılmaz daha önce denememiş olanlar için fakat çok uzun zamandır satın alırken ayıklayıp yıkayıp öyle satılıyor balıklar hele hele dondurulmuş olarak alıyorsanız. Balık pilaki yanında patates salatasıyla daha doyurucu oluyor,ekmek banmadan olmaz dersem darılmayın lütfen.
Sardalya tava tarifine gelelim..Tava dediğime bakmayın fırının kapağını açık bırakarak ızgara yapar gibi balıkları hafifçe içlerini tuzlayıp mısır ununa veya işte yine beyaz una ,tam buğday ununa belki iki taraflarını da iyice unlayıp biraz zeytinyağıyla yağlanmış tepside ızgara yaparsanız daha sağlıklı olduğu biliniyor..İsteyen de midesine güvenen doğrudan tavada harlı ateşte kızartır ki yine keyfe göre efendim..Yanına salata çeşitleriyle pilav makarna börekle doyurucu bir sofranız olur.
Füsun Orbay
