Adını yaşadığı kentten alan bir banka
Bankacılık sektörü ilk kuruluşlarını günümüzde odalar , borsalar gibi aidiyet bağı ve mensubu olan sektördeki üyelerine hizmet için kurulmuştur. Öğretmenler Bankası, Tütüncüler Bankası ,Denizbank, Şekerbank, Pamukbank bunlara birer örnektir.
Bir de kentlerin isimleriyle anılan bankalar da vardır ki, bunlara örnek olarak Akseki Bankası, Diyarbakır Bankası , Milli Aydın Bankası sayılabilir.
Kısaca banka özünde para alıp satan kurumlardır.
Adını aldıkları kente ve sektörlere hizmet veren İstanbul Bankası, İzmir Halk Sandığı, Esbank , Akşehir Bankası ,Demirbank, Konya Bankası, Lüleburgaz Bankası gibi bankalar bugün hizmet vermeseler de Türk ekonomisinde kıvılcım olmuşlardır.
Örneğin Niğde de kurulan Niğde Bankası, 1948 yılında Niğde’de 30 yıl süre ve 200.000 TL sermaye ile kurulan yerel bir bankadır. Kuruluşu ile II. Dünya Savaşı’nın ardından bankacılığın geliştirilmesi amaçlanmıştır. 7 Mayıs 1960 tarihinde banka genel kurul kararı ile tasfiyeye gitmiştir.
Diyarbakır’da kurulan Diyarbakır Bankası ülkede yaşanan sermaye birikimi sorununu çözmek üzere 9 Kasım1930 yılında Hasan Raşit Bey ve Rüfekası tarafından kuruldu. Bankacılık faaliyetlerine 1931 yılında başladı. Yüzde onu ödenmiş olmak üzere kuruluş sermayesi 75.000 TL. idi. Diyarbakır Bankası, gerçekleştirdiği yatırım bankacılığı faaliyetleriyle yeni ticari organizasyonların teşekkülünde önemli işlevler görmüş, Diyarbakır’ın ekonomik kalkınmasına kısmen katkıda bulunmuştur.
Milli Aydın Bankası merkezi Aydın Efeler ilçesinde Hasan Efendi Mahallesi’nde yer alan Sevgi yolu üzerinde Kasım Nuri Çörüş Bey, Topçuoğlu Nazım Bey ve Ahmet Sarı Bey ile yirmi kadar üreticinin bir araya gelerek 1913 tarihinde kurduğu bankadır. Banka binası bodrum ve birinci katları 1931 yılında asimetrik planlı olarak inşa edilmiş, ikinci katı ise ihtiyaç üzerine daha sonra eklenmiştir.
Sonradan Tarişbank adını alan ve kurulduğu zamanki adıyla Milli Aydın Bankası, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Aydın’da kurulmuş ilk ve tek bankadır. Aydın ve çevresindeki incir üreticilerini desteklemek amacıyla kurulmuştur. Osmanlı döneminde Osmanlı Bankası ve Ziraat Bankası’ndan sonra kurulan ülkemizin yerli ve milli üçüncü bankasıdır.
Ege bölgesinde şubeler de açan banka başta incir ve zirai mahsul üretimine destek olmak üzere faaliyetlerde bulunduktan sonra 1981 yılında Tarişbank’a , 2001 yılında da Denizbank’a devrolmuştur.
11.Haziran .2012 tarihinde banka binası Aydın Belediyesi’nce kültür merkezi yapılmak üzere satın alındı.Yapılan restore ve düzenleme sonucu kentin sivil toplumları ile belediye etkinliklerinde kullanılmaya başlandı.
Bir çok sergi ve konferansa ev sahipliği yapan ve bankanın aynı adıyla anılan bina , tarihin içinden anılarıyla Aydınlılara hizmet vermeye devam ediyor.
Mehmet Özçakır
