Blues’un her türlüsünü çalan The Black Keys…
Blues’un Amerikan toplumunda oynadığı rolü anlayabilmek için siyahların kölelik günlerinden miras kalan psikolojik dürtüleri ve o dönemde hangi kültürel ve sanatsal biçimlerin yer aldığını incelemek gerekir. Zenci ilahileri, büyük çiftlik şarkıları, iş başı şarkıları, banjo müziği, keman ezgileri ve danslar. Kısaca her şey köle toplumunun yaşamını incelemekle başlanabilir. Zaten köleliğin kalesi Güney eyaletlerinde ilk olarak blues konserleri başlar. Blues’un beyazlar tarafından keşfi ve yine beyazlar tarafından başlatılan ilk plak kayıtlarıyla, farklı kollara ayrıldı: akustik, Chicago, klasik, Delta Blues gibi… Tabi ki rock müziğin de atası sayılır. Bunu bu yıl Oscar adayı “Sinners” filmi mükemmel anlatmıştı.
Dan Auerbach katıksız bir blues tutkunu, gitarist ve şarkıcısıdır. Kendisini The Black Keys grubunun kurucusu ve ürün yaratıcısı olarak da tanırız. 2015’de Nashville’de Easy Eye Sound adlı bir kayıt stüdyosunda birçok blues sanatçısını çatısı altında topladı. Onların kayıtlarını, prodüksiyonlarını yapıyor, sanatçıları kendisi seçiyor… Bunlar çoğunlukla analog kayıtlar, canlı kayıtlar hatta hücum kayıtlar… Vintage mikrofonlar ve teknik donanımla eskinin otantik müziğini yansıtıyor. Delta Blues klasiklerini yeniden yorumlamayı çok seviyor Auerbach. Saatlerce stüdyo ortamında session yaptıkları da oluyor. Easy Eye Sound birçok “compilation” albümünü çıkardı. Toplamda 16 Grammy adaylığı kazanmaları da şirketin kayıtlarının beğenildiğinin göstergesi. Robert Finley, Jeremy Albino, Hermanos Gutierrez, Yola, Early James, Los Animeros , McKinley James müzik dünyasına kazandırdıklarından bazıları.
The Black Keys iki kişilik bir grup olarak yola çıkar. Dan Auerbach gitarda ve Patrick Carney davulda ilk kayıtlarını Ohio’da Akron şehrindeki evlerinin bodrum katında yaparlar. İlk albümleri olan” The Big Come Up” 2002’de sekiz kanallı bir kayıt cihazıyla kaydedilir. O yıllarda küçük barlarda, bira içen 8-10 kişiye çalmaya başlarlar. İkinci albümleriyle yolları biraz daha aydınlanır “Rubber Factory” eleştirmenlerin dikkatini çeker.
Yapımcı Danger Mouse ile kaydettikleri “Attack and Realese” 2008’de onlar için kırılma noktası olur. Bu albüm, grubun müzik evrenini genişlettiğinin göstergesidir. Blues, soul, progresif rock ve duygunun hissedildiği bir harmandır . Kırılma noktası “Brothers” albümüyle 2010’da gelir ve grup 3 Grammy kazanır. “Tighten Up”’da ilk hit şarkıları olur.
1 yıl sonra gelen “Lonely Boy” şarkısı ve “El Camino” albümü kendilerini tüm dünyaya tanıtır. Sonrasında grubun en deneysel albümü “Turn Blue”, saf blues rock içeren “Lets Rock” albümü ve buradan “Lo/Hi” hit şarkısı geldi. “Delta Kream”’de 2022’de blues köklerine dönüşü müjdeler. Bu albümden “Crawling Kingsnake” çok beğendiğim şarkılarından olur. ”Dropout Boogie” 2022’de “Wild Child” ile yeni bir hit kazandırır çalışkan ikiliye.
Her yıl bir albüm geleneği ikilinin çalışkanlığını gösterse de bazı albümlerde irtifa kaybetmelerine neden olur. Örneğin 2024 tarihli “Ohio Players” pop esintileriyle beğenilmez hatta turne iptaline yol açar. Yeterli bilet satışına ulaşamadıkları grup tarafından açıklanmasa da, arka plandaki gerçektir.
Sonrasında yayınladıkları “No Rain, No Flowers” grubu yeniden ayağa kaldırır ve en son “Peaches” albümü grubun alışılmış köklerine dönüş olarak kutlandı.
Grubun müziği teknik virtüözlükten çok sadelikten beslenir. Dan Auerbach gitarı kirli fakat inanılmaz melodik çalar. Patrick Carney ise minimal ve gerektiği kadar vurur davula. R.L Burnside, Junior Kimbrough gibi blues efsanelerinin müziğini modern rock estetiğiyle birleştirmeleri onların en güçlü yönü olur. Bunun dışında deneysel çalışmaları olsa da, dinleyicisi bu türü istiyor onlardan…
Konserlerde sahnede 6 müzisyen eşliğinde çalıyorlar artık. Barrie Cadogan (gitar geri vokal), Joe Harrison (bas, geri vokal), Ray Jacildo (klavye , perküsyon), Chris St.Hilaire (perküsyon). İstanbul konserinde de 15 eylülde bu kadroyla sahne alacaklar. Ön şarkıcı olarak da 60 yaşında elinden tutup şöhret yaptıkları Robert Finley var.
Emin Yeğinboy
