Bir Fakir Orhan Veli’yim

Cerrahpaşa Hastanesi’nde öldüğünde diş fırçasına sarılı bir mendilin üzerinde son şiiri çıkmıştı; Aşk Resmi Geçidi’ydi şiirin adı…

10 Kasım 1950’de Ankara’da belediyenin açtığı ve sonra kapatmayı unuttuğu bir çukura düşmüş, hastaneye gittiğinde doktor teşhis koyamamış. Oysaki beyin kanaması geçirmekteydi. Dört gün sonra İstanbul’da 14 Kasım’da fenalaştı ve gece 23.20’de komaya girerek hayata gözlerini yumdu.

Ölümünden üç gün önce yağmurlu soğuk bir günde, üzerinde sadece bir ince gömlekle balkonda sigara içmektedir Orhan Veli. Kız kardeşi (Füruzan Yolyapan) balkonun kapısını aralar “Abi donacaksın içeride iç” der. Orhan Veli, babasından sigara içtiğini gizlemektedir. Gerçi babası biliyordur ama Orhan Veli de babasına olan saygısından ötürü asla yanında sigara içmez, o yüzden balkona çıkmıştır. Kız kardeşi “Hasta olacaksın gir içeri içeride iç zaten biliyor içtiğini” diye üstelese de Orhan Veli “Fırfırcığım, babamın 3 günlük ömrü kaldı, onu kırmaya değer mi, burada içer gelirim yanınıza” der. Ama işin ilginç yanı üç gün sonra 14 Kasım’da Orhan Veli vefat eder.

“Bir fakir Orhan Veli’yim; Veli’nin oğluyum, Tarifsiz kederler içindeyim.” diye yazdığı şiirinde adı geçen babasını kimse bilmez. Mehmet Veli Kanık… Atatürk, Cumhuriyetin ilk dönemlerinde gençleri yurt dışına gönderir eğitim alması için. Onların tahsil görüp gelmesiyle de Cumhuriyet aydınlanmasını gerçekleştirir. Ankara’da Musiki Muallim Mektebi’ni açtırır ve başına istiklal Marşı’nın bestecisi Zeki Üngör’ü yerleştirir. Akabinde onun yardımcısı olarak ve Türk müziğinin gelişimi için Mehmet Veli Kanık’ı görevlendirir. Mehmet Veli Kanık Atatürk’ün isteğiyle o zamanın adıyla Riyaset-i Cumhur Musiki Heyeti yani Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nın ilk müdürü olarak atanır. Oğlunun şiirle para kazanamayacağını anlayınca Ankara’da PTT umum müdürlüğüne getirilmesini sağlar, ardından Ankara Radyosu’nda ve çeşitli işlerde çalışmasına vesile olur. Ama Orhan Veli’nin aklı bir karış havadadır. İşi hep kaytarır. Babası “Bu oğlandan adam olmaz” diye yakınır. Orhan Veli’nin şiirlerini herkes diline dolayıp ezbere bilirken babası Mehmet Veli Kanık hiç ama hiç beğenmez. “Bunu ben de yazarım” der “zaten bir şeye benzemiyor böyle şiir mi olur!” diye küçümser.

Seneler geçer Orhan Veli vefat eder. Diş fırçasına sarılı mendile karalanmış şiirin son dizesi şöyledir: “İnsanları sevmesini bilir, Yaşamayı sevdiği kadar.”

Bugün onun doğum günü 13 Nisan… Belki de kendini ve bizleri anlatırken en yalın satırla geçmişten seslenmektedir.

Erkan Sevinç