İkinci albüm sendromu
Gerek ülkemizde gerekse dünyada ilk albüm her zaman özeldir. Çünkü tarihte ilk albümünde yeteri kadar başarı yakalamayıp bir daha albüm yapamayan (özellikle albüm yapacak maddi gücün kalmaması) ve bu işi bırakmak zorunda kalan nice sanatçılar, müzisyenler ve müzik grupları vardır. Bu yüzden ilk albümdeki şarkıların hit olabilme potansiyeli ve kalitesi büyük önem taşır. Albüm için seçilen şarkılar da genellikle bu beklentiye göre şekillenir.
Fakat bir sanatçının, müzisyenin veya müzik grubunun kariyerinde asıl dönüm noktası ikinci albümdür. Çünkü ilk albümde elde edilen sonuç ne olursa olsun ikinci albümde ya istikrarı sürdürmek ya da daha ileriye taşımak gerekir. Bu yüzden nice sanatçılar, müzisyenler ve müzik grupları ikinci albümde başarısız olmuş, bunun üzerine hayal kırıklığına uğramış ve kaybolmuştur.
Nadiren de olsa ikinci albüm, müzikal açıdan ilkine göre daha güçlü olsa bile, satış rakamlarında ya da halk nezdindeki algıda geride kalabilir. Bu da albümün başarısız olduğu yönünde bir izlenim yaratır. Mesela Burak Kut’un “Nereden Geldim Nerelere Gideceğim “ albümü buna güzel bir örnektir. İlk albümü “Benimle Oynama” 1 milyonu aşkın satışa ulaşırken, ikinci albümü daha iyi altyapılara ve daha olgun bir sound’a sahip olmasına rağmen yaklaşık 500 bin satışta kalmıştır. Hatta Burak Kut’un en popüler şarkısı olan ve çıktığında gerek ABD’de çekilen klibiyle gerek ise tarzıyla dönemin çok ilerisinde bir şarkı olan Yaşandı Bitti’nin yanı sıra Dön Artık, Sen Yanlış Birisin, Babam, Uslanmazdım ve Nerelerden Geldim Nerelere Gideceğim gibi şarkılarla daha olgun ve daha cool bir Burak Kut vardır.
Benzer bir durum Serdar Ortaç’ın ikinci albümü Yaz Yağmuru için de geçerlidir. İlk albümü Aşk İçin, 1.5 milyonun üzerinde satış yaparak büyük bir başarı yakalamıştır. İkinci albüm ise müzikal olarak daha kaliteli olmasına rağmen bu başarıya yaklaşamamıştır. Tashimasu, Sevişen Dalgalar ve Deliriyorum gibi birkaç şarkısıyla ilk albümü, ikinci albüme kıyasla daha amatör kalmaktadır. İkinci albümünde ise Gamzelim, Yaz Yağmuru, Ben Adam Olmam, Yaz Günü, Sana Uzandım ve Dert Gecesi gibi şarkılar yer almış olup bu şarkılar o dönem çok ilgi görmeeyi başarmıştır. Fakat yine de ikinci albüm, ilk albümdeki kadar satış rakamına ulaşamamıştır.
İkinci albümde ilk albümündeki başarıdan fazlasının yakalandığı örnekler de mevcuttur. Mustafa Sandal’ın ikinci albümü “Gölgede Aynı” gibi… İlk albümü Suç Bende’de 2 milyona yakın satış yakalayan Mustafa Sandal, ilkine göre daha kaliteli altyapı, şarkı ve sounda sahip olan Gölgede Aynı albümüyle 3.5 milyonun üzerinde satış yakalamıştır.
Bazen de ilk albüm öyle efsane olmuştur ve büyük bir etki yaratmıştır ki ondan sonraki albümler ne kadar iyi, farklı ve kaliteli olsun başarı olarak yanına yaklaşamamıştır. Levent Yüksel’in neredeyse bir “Best Of” niteliğinde olan ve Uzay Heparı imzası taşıyan Medcezir albümü buna bir örnektir.
İlk albümüyle büyük bir çıkış yakalayan Levent Yüksel, sonraki albümlerinde de çok başarılı işler yapmıştır. Levent Yüksel, ilk albümünden sonra her ne kadar birbirinden güzel albümler yapsa da genellikle Medcezir albümü hep zirve olarak görülmüştür. Oysa ki ikinci albümü de Onno Tunç imzalı olup çok özel bir albümdür. Bir sonraki Adı Menekşe albümü de bambaşka bir güzelliktedir. Sonraki albümler de birbirinden güzeldir fakat ne olursa olsun genellikle Medcezir albümü kariyerinde hep zirve olarak görülmüştür. Halbuki diğer albümlerde de birbirinden çok güzel şarkılara imza atmıştır.
İkinci albümünde istikrarı devam ettiren örnekler de mevcuttur. Teoman’ın ikinci albümü “O” buna bir örnektir. İlk albümündeki Ne Ekmek Ne De Su, Yollar, Papatya, Sessiz Eller ve Hiç Kimse Bilmez şarkılarıyla iyi bir çıkış yakalayan Teoman ikinci albümünde de istikrarını başarılı bir şekilde devam ettirmiştir. İkinci albümünde yer alan Sus Konuşma, O, Bazı Yalanlar ve Bir Damla Gözyaşı şarkılarının yanı sıra özellikle sözleri Orhan Atasoy’a ve müziği Ercüment Vural’a ait olan Gemiler şarkısına yaptığı cover çalışması o dönem çok ilgi görmüştür.
Sözün özü ikinci albüm, aslında en önemli albümdür. Bu yüzden ikinci albümde sanatçılar, müzisyenler ve müzik grupları ilkine göre daha kaliteli bir albüm yaptıklarını düşünseler bile karşılabileceği sonuçlara (kitlelerin “ilk albüm daha güzeldi ya” paradoksu) temkinli olması gerekir. Yoksa bunalıma girip müziğe küsebilir, soğuyabilir ve ortalıktan kaybolabilir. İşte ikinci albüm böyle illet ve tehlikelidir.
Doğancan Bay
