Trump’a mavi dalga çarptı
ABD’de seçmen, Donald Trump’ın ikinci döneminin ilk iki yılına ilişkin tepkisini sandığa taşıdı. Ara seçimlerde Cumhuriyetçiler Kongre’deki çoğunluğu kaybederken Demokratlar hem Temsilciler Meclisi’nde hem de Senato’da kontrolü ele geçirdi. Seçim gecesinin ortaya çıkardığı tablo, Trump’ın Beyaz Saray’daki son iki yılını çok daha zorlu bir siyasi mücadeleye dönüştürecek. Dün öğle saatleri itibarıyla açıklanan resmi olmayan ilk sonuçlara göre Demokratlar Senato’da 54 sandalyeye ulaştı. Temsilciler Meclisi yarışında ise 225 sandalye Demokratların, 136 sandalye Cumhuriyetçilerin oldu. Hayat pahalılığı, gümrük vergileri ve yapay zekâ patlamasının ekonomik etkileri seçmenlerin gündemindeki başlıca başlıklar arasındaydı. Seçim günü açıklanan hükümet verileri de Trump döneminde benzin fiyatlarının diğer başkanlık dönemlerine kıyasla ortalama olarak daha yüksek seviyeye ulaştığını gösterdi.
Trump Cumhuriyetçi bir başkan olarak Beyaz Saray’da kalırken Kongre’nin iki kanadının da Demokratların kontrolüne geçmesi, ABD’yi “bölünmüş hükümet” dönemine taşıdı. Bu kavram, başkanlık makamı ile Kongre’nin aynı partinin kontrolünde olmaması anlamına geliyor. Yeni tabloda Trump yönetimi yürütme yetkilerini kullanmayı sürdürebilecek ancak yasama gündemini hayata geçirmek için Demokratların kontrolündeki Kongre’yi ikna etmek zorunda kalacak.
Bu değişim, özellikle vergi, bütçe, kamu harcamaları ve düzenleme politikalarında yönetimin hareket alanını daraltabilir. Demokratlar, Trump’ın ekonomi ajandasındaki yasa tekliflerini geciktirebilir veya engelleyebilir. Büyük ve Güzel Yasa Tasarısı kapsamındaki vergi indirimlerinin geleceği de bu güç mücadelesinin başlıklarından biri olacak. Kongre’nin bütçe ve borçlanma görüşmelerindeki tutumu, hükümetin finansmanında yeni gerilimler yaratabilir. Bütçe çıkmazı, borç tavanı tartışmaları ve hükümetin kapanması ihtimali de yeni dönemin riskleri arasında yer alıyor.
Trump, sonuçlar belli olduktan sonra Fox News’e verdiği röportajda, “Demokratlar iyi iş çıkardı. Çok mücadele ettiler. Bunu kendim için bir yenilgi olarak görmek istemiyorum. Seçim pusulasında adım yoktu” dedi. Trump, yeni Demokrat Kongre tarafından önerilen her türlü “çılgın” yasayı engelleyeceğini belirterek, “İşleri nasıl halledeceğimizi bulacağız. Veto yetkim var. Bu yetki dokunulmazdır” ifadesini kullandı.
Trump, Demokratları tebrik ederek partiyi “güçlü bir rakip” olarak nitelendirdi. Başkan, “Bence bunun bir kısmı İran’la ilgiliydi ama aynı zamanda insanlar benim yaptıklarımın önemini de anladılar” dedi. Trump, İran savaşı konusunda hiçbir tereddüdünün olmadığını vurgulayarak, “Bunu düşünmüyorum. Ben doğru olanı yaptım. Yine olsa yine yaparım” şeklinde konuştu.
Demokratların zaferi; Trump’ın siyasi eylem komitesi MAGA Inc.’in Teksas’tan Michigan’a kadar uzanan seçimlere 380 milyon dolar harcaması, Elon Musk ile büyük teknoloji devi Marc Andreessen gibi milyarder müttefiklerinin yaptığı yoğun harcamalara rağmen gerçekleşti.
