Muharrem’in onuncu günü
Aşure, tahıllar, meyveler, kuru meyveler ve kuruyemişlerden oluşan bir karışımdan yapılan bir tatlı.
Geleneksel olarak Nuh, Büyük Tufan‘dan sonra karaya ayak bastığında elinde kalan son malzemelerle bu tatlıyı yapmış. Aşure, bu günü anmak için büyük miktarlarda yapılır ve alıcının dinine veya inanç sistemine bakılmaksızın bir barış ve sevgi teklifi olarak arkadaşlara, akrabalara, komşulara, meslektaşlara ve diğerlerine dağıtılır.
Nuh’un gemisi Ağrı Dağı’nda durduğunda, Nuh’un ailesinin özel bir yemekle bu anı kutladığı iddia edilir. Erzakları neredeyse tükenmek üzere olduğundan, geriye kalanlar özellikle tahıllar, kuru meyveler ve benzerleri birlikte pişirilerek bir puding yani şimdiki aşure denen şeye dönüşüyor..
Evliya Çelebi “Seyahatname” kitabında “Aşure, Muharrem’in onuncu günü yapılması gereken bir aştır.” der.
Aşure’nin geleneksel olarak en az 7 maddeden oluşması gerektiği söylenir. Bazıları adından dolayı 10 madde ile yapılması gerektiğini söyler. Aleviler ise hep 12 madde kullanarak aşure yapar.
Bunlar arasında buğday,arpa,pirinç,fasulye,nohut,pekmez,hurma pekmezi,nar pekmezi,pancar suyu,hurma,kayısı,incir,kuru üzüm ve kuş üzümü gibi kuru meyveler, badem ve fıstık,fındık,ceviz,çam fıstığı ve susam gibi kuruyemişler yer alır. Bununla birlikte, aşureye derinlik katmak için portakal, limon ve limon kabuğu eklenebilir. Anason,çörek otu tohumu,erik mahlebi,nar taneleri,kakule,tarçın,karanfil,hindistan cevizi ve yenibahar garnitür olarak kullanılabilir.
Aşure
Malzemeler
- 1 su bardağı nohut
- 1 su bardağı kuru fasulye
- 3 su bardağı aşurelik buğday
- 1 su bardağı kabukları soyulmuş fıstık
- 1 su bardağı fındık içi (bütün)
- 5 su bardağı doğranmış kayısı
- 1 su bardağı kuru üzüm
- yarım su bardağı kuş üzümü
- yarım su bardağı küp doğranmış portakal kabuğu
- 1 su bardağı küp doğranmış elma
- 4 su bardağı toz şeker
- 1 çorba kaşığı gül suyu (isteğe bağlı)
- Biraz tuz
Yapılışı:
Aşure yapmak için; Bir gece önceden fasulye ve nohutu aynı kapta ıslatıyoruz. Bir gece önce buğday yıkanıp sıcak su ile ıslatılır Ertesi sabah fasulye nohut düdüklü tencerede yumuşayıncaya kadar pişirilir. Buğday da aynı şekilde haşlanır.
Meyveler bir tencerede yumuşayıncaya kadar yaklaşık 10 dk. kaynatılır.
Büyük bir tencereye pişen malzemeler birlikte konulur. Suyu yetersizse sıcak su ekliyoruz.
Kaynayınca fıstık, fındık, portakal kabuğu, elma, bir çimdik tuz ve şeker atılır. Karıştırılır, 5-10 dk. daha kaynatılıp ocak kapatılır.
Eğer daha koyu kıvamlı olmasını istiyorsanız iki kaşık buğday nişastasını az suda eritip kaynayınca ilave edebilirsiniz.
Üzerini nar, tarçın, kuş üzümü vs. ile süsleyebilirsiniz.
Püf noktalarından da söz edersem.. Kullanacağınız bakliyat malzemelerinin bir gece önceden sıcak su ile ıslatılması zamandan tasarruf etmenizi ve aşurenizi daha kısa sürede yapmanızı sağlayacaktır. Meyvelerin yumuşaması için 10 dk. kadar haşlamalısınız. Suyu miktarına göre arttırıp azaltabilirsiniz.
Orta büyüklükte 1 kase aşure yaklaşık olarak 344 kaloriye denk gelmektedir.
Afiyet olsun..Şimdi aşureyi komşularla paylaşma zamanı..
Fehmi Samancı
