Eylül ayı, çok anlamlı ve önemli yıldönümleriyle dolu!..

 

Eylül ayının ilk günleriyle birlikte, güz mevsiminin de başladığını anlarız, duyumsarız… Oldukça sıcak geçen yaz aylarının ardından, sonbaharın serin havaları bizi biraz rahatlatır. Ama bir yandan mevsimsel özellikler bizi rahatlatırken, öte yandan okulların açılması, masrafların artması ve kış mevsiminin hazırlıkları gibi koşullar, doğrusu cebimizi de ruhumuzu da üşütmeye başlar!

Eylül günleri nedense bize ünlü sanatçımız Alpay’ın o çok bilinen ve sevilen ‘Eylül’de gel’ şarkısını da anımsatır ve çağrıştırır… Beynimizde ve yüreğimizde ‘Eylül’de gel’ şarkısının tınıları dönenirken; aynı zamanda eylül ayının önemli günlemelerini düşünürüz. Çünkü eylül ayı, birçok tarihsel ve toplumsal olayın ardı ardına yaşandığı önemli yıldönümlerini içeren anlamlı bir zaman dilimidir…

92’nci Fuar’a merhaba!

Bu yıl 1-10 Eylül tarihleri arasında, 92’nci kez düzenlenen ve bir zamanlar ‘İzmir’in, Ege Bölgesi’nin düğünü, bayramı’ olarak nitelendirilen Fuar, her daim bizim yürek tellerimizi de titretir. 2023’te ‘Gençlik’ temasıyla gerçekleştirilen İzmir Fuarı’nın kökleri derinlerdedir. Fuarın kuruluş öyküsü, kurtuluş savaşı sonrası Cumhuriyetin ilk yıllarına kadar uzanır. İzmir İktisat Kongresi, Fuar’ın mayalandığı ve ilk tohumlarının atıldığı ortamdır.

Bir zamanlar adına ‘Arsıulusal’ denilen İzmir Enternasyonal Fuarı; ticari, ekonomik, kültürel, eğlence ve sosyal yönleriyle, hepimiz için ortak bir değer ve gelenektir.

Cumhuriyetin ilk yıllarında temeli atılan ve onunla birlikte gelişip büyüyen Fuar, genel ticaret fuarı şeklinde düzenlenerek geçmişten günümüze ulaşmıştır. Onun tarihi, aynı zamanda ülkemizin sosyal, siyasal, ekonomik ve toplumsal tarihidir.

1 Eylül, Dünya Barış Günü

Eylül ayının ilk günü 1 Eylül, ülkemizde barış günü olarak bilinir ve kutlanır. Aslında bu anlamlı gün, 1939 yılında Almanya’nın Polonya’yı işgal ederek ikinci dünya savaşını başlattığı tarihtir. Bu nedenle, bir daha benzer savaşların yaşanmaması adına; dünya barış güçleri tarafından ‘Dünya Barış Günü’ olarak kabul edilmiş ve yıllarca kutlanmıştır.

İşte bu anlamlı gün, 1970’li yılların ortalarından itibaren, ülkemizde de barış günü olarak kutlanmaktadır. İzmir’de ilk kitlesel barış günü kutlaması da bundan tam 47 yıl önce, o dönem Tepecik olarak anılan günümüzdeki Yenişehir semtinin Savaşan isimli yazlık sinemasında gerçekleştirilmiştir.

Ege’de kurtuluş günleri

Aslında İzmir ve Ege, ulusal kurtuluş günleri ile barış gününün iç içe geçtiği ve ardı ardına kutlandığı verimli topraklardır. Bundan bir asır önce, çok ağır ve zorlu koşullarda ulusal kurtuluş mücadelesinin verildiği bu coğrafya; artık barışın ve ulusal bağımsızlığın birlikte sahiplenildiği ve kutlandığı bir yöredir.

İşte eylül ayının ilk günleri ve ilk yarısı; birçok Ege ilinde ve ilçesinde, ulusal kurtuluş günlerinin coşkuyla kutlandığı bir dönemdir. Bu kutlamaların taçlanması da 9 Eylül’de İzmir’in kurtuluşunun kutlanmasıyla olur.

Cumhuriyetin kurucu partisi CHP, 100 yaşında!

30 Ağustos’tan 9 Eylül’e uzanan günler, ülkemizin ulusal kurtuluşunda çok anlamlı bir dönemi yansıtır. Emperyalizme karşı verilen ulusal kurtuluş mücadelesinin utkuya ulaşmasıdır. Aynı zamanda ülkemizin ekonomik, siyasal ve toplumsal tarihinde yeni bir dönemin başlangıcıdır. Cumhuriyeti kuran Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) kuruluşunun da 9 Eylül’le buluşturulması, elbette tesadüfi değildir.

İşte bu yılki 9 Eylül, aynı zamanda Cumhuriyetin kurucu partisi CHP’nin 100’üncü kuruluş yıldönümüdür. Halen dünyada bir asrı aşıp aktif çalışma yürüten çok az sayıda parti vardır. Bu nedenle CHP, dünyanın halen çalışmalarını yürüten en köklü partilerinden biridir. Seçimlerin ardından yeni bir kongre ve kurultay süreci başlatan CHP, 100’üncü yaşını; kurucusu olduğu Türkiye Cumhuriyeti’nin 100’üncü kuruluş yılıyla birlikte kutluyor.

16 Eylül, DGM direnişinin yıldönümü

Yazımızın girişinde de vurguladığımız gibi; eylül ayı, toplumsal mücadelede anlamlı izler bırakan önemli yıldönümlerini ve günlemeleri içinde taşıyor. Bunlardan biri de işçi sınıfı ve emek güçleri tarafından 16 – 20 Eylül 1976 tarihlerinde gerçekleştirilen ünlü ’DGM (Devlet Güvenlik Mahkemeleri) Direnişi’dir.

12 Mart döneminin ürünü olan DGM’ler Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmişti. Ancak yeni kurulan Milliyetçi Cephe (MC) hükümeti DGM’leri yeniden çıkarmak ve yasalaştırmak istiyordu. 12 Mart’ın ardından yeniden gücünü toparlayan ülkemiz solu ve ilerici sendikal hareketi, bunu kendisi için bir tehdit unsuru olarak gördü. 16 Eylül 1976’da, DİSK’in öncülüğünde ‘genel yas’ ilan edildi ve bir dizi eylemler başlatıldı. DİSK’e bağlı işyerlerinde ve diğer bazı üretim alanlarında üretim durduruldu. Eylemler 20 Eylül tarihine kadar sürdü. Sonuçta direniş başarıya ulaşarak, DGM’ler engellenmiş oldu.

Önümüzdeki 29 Ekim’de, Cumhuriyetimizin 100’üncü yaşını kutlamaya hazırlandığımız bugünlerde; eylül ayı içinde yer alan bütün bu önemli tarihsel ve toplumsal olayların, çok daha anlamlı ve coşkulu kutlanması gerektiğini düşünüyoruz.