Madonna Amsterdam’ı yaktı

2008 Rio , 2009 Sofya, 2012 İstanbul, 2020 Londra… Canlı performans olarak en çok izlediğim isimlerden biridir Madonna. Onu bıkmadan usanmadan sürekli takip etmemi sağlayan en önemli etken her seferinde şaşırtacak nitelikte çok özel bir şovun ortaya çıkması kuşkuşuz.

Bu amaçla yeni turnesinin bilet satışı açıklandığı anda bilgisayar başına geçtim ancak saatler öncesinden sisteme giriş yaptığım halde bu kadar yüksek ücretli bir konser için çok da alışık olmadık bir durumla karşılaşmıştım. Biletleme özel bir firma ile ortak yürütülüyordu ve sistemde bekleyenler gerçek anlamda sırayla bilet alımına yönlendiriliyordu ve bu yüzden çok erken saatte giriş yapmama rağmen ekrandaki yazıda benim için bekleme süresinin yaklaşık  2 saat 50 dk olduğunu ve pc’deki bu sayfayı kesinlikle kapatmamam gerektiği yazıyordu. İzleyeceğim şehir olarak Milano’yu seçmiştim,çünkü ulaşım kolaydı,kişisel olarak çoğu Türk gibi İtalya’yı seviyordum ve konserin verildiği etkinlik yeri itibariyle diğerlerine göre küçük olması Madonna’yı daha yakından görmeme imkan sağlayacaktı. Bu arada beklenmedik bir olay yaşandı, o kadar yoğun bir talep oldu ki (beklenmedik olay bu değil tabii ki)  hepimizin bilet aldığı ünlü firmanın sistemi kilitlenmişti, ve ısrarla organizasyon firma bilet alımı esnasında sayfayı kapatmamamız gerektiğini uyarıyordu. O an garip,daha önce hiç olmayan bir durumla karşılaştık. Bilet satışı esnasında ekstra talebi karşılamak için bazı şehirlerde ekstra konser tarihleri sistemde belirdi, eğer daha hızlı bilet almak istersek bizi bu sayfalara yönlendirebileceğini yazıyordu ve bizde hemen bunu değerlendirdiğimizde Milano için plan yaparken kendimizi bir anda Amsterdam konserine gidiyor halde bulduk. Sistem bizi en hızlı şekilde buradaki konsere yönlendirmişti. Bu pek çok büyük sanatçı turnesinde daha önce hiç karşılaşmadığım, enteresan bir konu. Büyük ihtimalle talebe göre ekstra şovlar açıklandı , nitekim o biletler de kısa sürede tükendi. Ve arkadaşlarıma dedim ki, “evet Milano için plan yaptık ancak Madonna’yı Amsterdam’da göreceğiz”.  Nedenini ise çok sonra yayınlanan yazılarda anladım; başlangıçta ilk duyuru 35 günlük bir turdu, yoğun talep nedeniyle 19 Ocak’ta Seattle, Chicago, Toronto, Montreal, Boston, Miami, Houston, Dallas, Austin, Los’ta ikinci gösterilerle birkaç yeni tarih eklendi. Los Angeles, San Francisco ve Las Vegas’ın yanı sıra New York City’de üçüncü bir gösteri, Londra’da ikinci bir tarih…

Genel satış günü olan 20 Ocak’ta, yoğun talep üzerine Amsterdam, Anvers, Barselona ve Milano’da ikinci tarihler, Paris’te üçüncü tarih ve Londra’da iki ekstra tarih daha. Algemeen Nederlands Persbureau’ya (ANP- Hollanda’nın en büyük haber ajansı) göre 200.000’den fazla hayran Londra gösterileri için bilet satın almak için sıraya girdi ve Hollanda’da bekleyen yaklaşık ekstra 30.000 hayran vardı. Ticketmaster’ın İspanya’daki web sitesi bir anlığına o an çökmüş. Tur biletlerinin herhangi bir sanatçı için şimdiye kadarki en pahalı biletler arasında yer aldığına dair çok sayıda rapora rağmen, Kuzey Amerika ve Avrupa’daki gösteriler için “olağanüstü bir talep” yaşadı ve rekor sürede tükendi; bu da Madonna’nın ekibinin her iki kıtada da birkaç yeni tarih eklemesine yol açtı.O tarihte, New York City’deki ilk üç gösterinin biletleri 15 dakikadan kısa sürede tükenmiş, keza Londra’daki ilk iki gösterinin biletleri 20 dakikadan kısa sürede, Paris gösterilerinin biletleri 7 dakikadan kısa sürede ve Amsterdam konserinin biletleri 10 dakikadan kısa sürede resmi verilere göre tükenmiş. Daha 23 Ocak’ta Kopenhag, Köln, Berlin ve Lizbon’da ikinci tarihler açıklandığında Madonna, Instagram ve TikTok gibi resmi platformlarında kısa bir video yayınlayarak hayranlarına “sevgi ve destekleri” için teşekkür etti. Londra’daki dört gösterinin biletleri tükendikten sonra, İngiliz hayranların tekrar inanılmaz bilet talebi nedeniyle Aralık 2023’te O2 Arena’da beşinci konserin verileceği duyuruldu. Aynı günün ilerleyen saatlerinde, devam eden talep nedeniyle Brooklyn ve Inglewood’da da yeni tarihler eklendi ve hem New York City hem de Los Angeles’taki toplam gösteri sayısı altıya çıktı. Ertesi gün Paris’te dördüncü ve son konserin verileceği de duyuruldu. Devam eden olağanüstü talep nedeniyle 30 Ocak’ta altıncı gösterinin 6 Aralık 2023’te Londra’daki O2 Arena’da yapılacağı duyuruldu ve son olarak ABD’de 8 ilave konser eklendi. Yoğunluğu, organizasyonun karmaşıklığını ve tempoyu düşünebiliyormusunuz… Şu anda Madonna haricinde hiçbir sanatçıya bu denli talep olmadığına eminim. Sonuç olarak bilet alabilen şanslı kişiler için 27 konserden oluşan Avrupa ayağı oluştu. Avrupa ayağı, Billboard Boxscore’a göre 77,5 milyon dolar hasılat elde etti ,429.000 bilet sattı ve İngiltere’de en çok satan gösteri özelliğini kazandı.

Tüm zamanların en fazla satan kadın sanatçısı, yaklaşık 900 milyon dolarlık serveti ile en çok kazanan şarkıcılardan biri, en fazla dinlenen ilk 10 sanatçı arasında ,popun kraliçesi Madonna…Modern kültüre silinmez iz bırakan,kalıcı toplumsal değişime katkıda bulunan biri için artık nihayet bu kültürel mirasını kutlama zamanıydı ve bu yüzden turun adı “Celebration Tour” yani kutlama zamanı olarak ismini aldı.

Tur  Madonna’nın kariyerinde benzeri görülmemiş iki gerçeğe işaret ediyordu: Birincisi, bunun onun belirli bir stüdyo albümünün tanıtımını yapmadan ilk kez turneye çıkması; ikincisi, tur listesi yalnızca onun en büyük hitlerine odaklanacak olmasıydı. Bu turneye kendisi çok önem vermişti ve bu sebepten kendi biyografisinin çekileceği filme ara verildi. 79 konserden oluşacak tur Avrupa Kuzey ve Latin Amerika’yı kapsıyor olup Nisan 2024’e kadar devam etmesi planlandı.

Madonna, Haziran ayının sonlarında “ciddi bir bakteriyel enfeksiyon” geçirip yoğun bakım ünitesinde birkaç gün kaldıktan sonra,ilk Kuzey Amerika ayağının ertelendiğini bir Instagram gönderisi aracılığıyla duyurmuştu. 14 Ekim’de Londra’da düzenlenen ilk gösterisinde sağlık sorunları hakkında konuşurken şöyle konuştu: “Ya hayatımın beş gününü unuttum, ya da ölümümü… Eğer sırrımı bilmek istiyorsanız ve nasıl olduğumu bilmek istiyorsanız bunu nasıl atlatacağımı ve nasıl hayatta kalacağımı düşünürken, ‘Çocuklarım için orada olmalıyım. Onlar için hayatta kalmalıyım’ diye düşündüm “demişti ve herkesi turneye bir kez daha davet etmişti.

Madonna konserlerinin can sıkıcı iki yanı vardır ve bu hiç değişmez. Birincisi ve en kötüsü her an konserin iptal olabileceği gerçeği, ikincisi ise konser başlangıç saati…Bilet üstünde yazan başlangıç saatlerine hiçbir zaman uyulmaz. Neyse ki Amsterdam için konser iptali söz konusu olmamıştı…İptal olma riskinin bir sebebi diğer sanatçıların aksine Madonna inanılmaz prova yapıyor ve dans çalışıyor, diğer sanatçıların dansçıları gidip bir yerde gösteriyi inşa ediyorlar ve birkaç hafta sonra geliyorlar. Bu da 65 yaşındaki biri için yorucu bir durum.

 

Madonna, turun koreografisinin sanatsal yönünü yönetmesi için Fransız kolektif performans sanatçılarını (La Horde) görevlendirdi; bunun yanı sıra Amerikalı Travis Payne ve Megan Lawson ve Nicolas Huchard başkanlığındaki Belçikalı Sidi Larbi Cherkaoui ve Damien Jalet gibi diğer sanatçılar da şova katkıda bulundu. Vaktiniz olursa bu isimleri,özellikle La Horde’u incelemenizi tavsiye ederim. Turne ,Madonna’nın  çocuklarının da olduğu 24 sahne sanatçısı ve buna ek 175 kişilik bir ekip ile gerçekleştiriliyor. Organizasyonun büyüklüğünü düşünmenizi istiyorum.

Bu tura ait sahnenin tasarımı, Madonna’nın 1984 MTV Video Müzik Ödülleri’ndeki ve (Madonna’nın kariyerine 1980’lerin başında başladığı yer) Manhattan mahallelerindeki tarihi düğün pastası düzenini anımsatıyor. Bu, 230 m uzunluğunda bir yürüyüş podyumu ile birleştirilmiş üç katmanlı dairesel bir sahneye ayrıca sanatçının bu kadar zamana kadar ki çalışmalarına atıfta bulunan zaman unsuruna selam veren bir saat şeklinde tasarlanmış.  410 metrekarelik sahne alanıyla bu, Madonna turları arasında en büyük metrekareye sahip bir kurulum. Prodüksiyon ekipmanlarının toplam ağırlığı 80 ton (Bilmeyenler için; ekipman çeşit ve büyüklüğünü tarif etmek için genelde toplam ağırlık belirtilir.) ve 3700 amper gücünde olup sahneyi aydınlatmak için 600 akıllı ışık ve buna ek 14 spot ışığına arka fonda 335 metrekarelik dev bir LED ekran eşlik ediyor. Madonna’nın istediği ihtişama ,görkeme ve yapmak istediği müthiş şova yakışır bir sahne tabii ki. Turne ,canlı bir müzik grubu kullanılmayan ilk turne özelliği taşısa da Madonna’nın çocuklarından bazıları ve kendisi çeşitli enstrümanlar çalıyor. Turnenin müzik direktörü Price ve eleştirmenler bunun nedenini 40 yıllık kariyerinde şarkıların orijinalliğine sadık kalmak için retroperspektif bakış açısıyla hazırlanması olarak ifade ediyorlar. Konser boyunca dinlediğim şarkılara bakınca ben tamamen böyle düşünmüyorum. Bu konuya sonra değineceğim.

Turne açıklandıktan sonra Variety, Rolling Stone,Consequence gibi önde gelen çeşitli yayınlar bu tura özel hayallerindeki şarkı listesini hazırladı. Hatta 18 Ocak 2023’te Billboard, hayranlarının kırk yıl boyunca duymak istedikleri potansiyel şarkıların bir listesini yayınladı ve hayranların hangi şarkının çalınmasını istediklerine dair yorum yapmaları için bir anket oluşturdu. Ortaya çok değişik cevaplar çıkınca ( Ben şahsen “Die Another Day ve Open your Heart’a oy vermiştim.) 35 şarkılık resmi bir listede karar kılındı ve “Rain, “ Erotica” , “Die another Day” gibi uzun zamandır söylenmemiş şarkılar da programda yer aldı.

Dansçılar konser boyunca  Madonna’nın bugüne kadar kliplerinde giydiği 17 kıyafetin farklı tasarımlarını giyiyor. Kostümler için JP Gaultier, Versace gibi isimlerle de çalışılmış ancak bu isimlerin içinde Türk modacı Dilara Fındıkoğlu ismini de görünce seviniyorsunuz.

Daha önce Madonna’yı daha genç haliyle daha enerjik ve bu kadar dijital olmayan sanırım daha dolu bir sahne ile izlediğimiz için o gösteriler bize sanki daha güzel gelse de Amsterdam’da da aslına bakarsanız konser sonrası hakkını yemememiz gerektiğini düşündüm. 18.000 kişilik etkinlik alanı Ziggodome’da gerçekleşen konser genel olarak iyiydi.

Amsterdam konserindeki unutulmaz anlardan aklımda kalanlar; Kendisini etkileyen sanatçılar David Bowie ve Billie Holiday ekran görüntüsünde onlara saygı duruşu yapması, vefat eden Snead O’connor, Michael Jackson görüntüleri ve kostüm değişimi için dansçılarıyla kendisinin kulise döndüğü 15 dakikalık sürede Billie Jean şarkısının çalınarak Michael Jackson için “Seni hiç Unutamam” yazısının ekranda belirmesi. Konsere ait bir diğer özel an ise konserin Amsterdam’daki ayağının Dünya AIDS gününe denk gelmesi sebebiyle AIDS hakkında yaptığı konuşma, hala AIDS’den ölen kişilerin olduğunu belirtmesi ve sonunda kendi gitarıyla “I will survive” şarkısını seslendirmesiydi.

“Die another Day” şarkısındaki lazer şovu ve son şarkısı “Celebration” da tüm dansçılarıyla yaptığı kapanış şovu da beni etkileyen anlardan bazılarıydı diyebilirim.

Sonuç olarak baktığımız da eskisinden az olsa da 65 yaşındaki bir şarkıcının hala dans ederken şarkı söyleyebilmesi enerjisini ve karizmasını bir kez daha kanıtladı ve bana göre bu turne ile pop müzikteki hükümdarlığını artık hiçbir zaman geçilemeyecek bir seviyeye getirdi. Tek bir günde 600.000’den fazla toplamda 1.2 milyon bilet satılan The Celebration Tour, dünyanın en hızlı satan konser turlarından biri oldu ve New York Times bunu yılın en büyük biletli etkinliği olarak tanımladı. Amsterdam dahil birçok şehirde otel doluluklarının %90 seviyelerine gelme nedeni olarak gösterilen bu turne bilinen en büyük 2.el bilet satış sitesi Viagogo’ya göre %130’luk bir artışla en fazla biletlenen ve 71 farklı ülkeden kişiye satış yapılasıyla en global etkinlik olma özelliğini taşıdı.  2023 yılı içinde Taylor Swift’den sonra en fazla bileti satılan sanatçı olarak da kayıtlara geçti.

Amsterdam o gün farklıydı, konser, yapıldığı şehre hemen ayrı bir enerji veriyor, bunu hissediyorsunuz. Böyle bir konseri de yaşamak için bu işlerdeki tecrübesi, ulaşım ve otel altyapısı ile kuşkusuz Amsterdam…

Eğlence sektörü, Madonna’nın 1980’ler ve 90’larda maksimum doygunluğa ulaştığı zamanlara göre çok daha parçalanmış durumda. Günümüzde ünlülerin halkın dikkatini canlı tutmak için daha çok çalışması gerekiyor. Hala çok ünlü divalarımız var ama hiçbiri Madonna’nın yerini alamayacak. Bunun nedeni onun benzersiz olması, ancak bunun bir nedeni de ilerlemiş yaşına rağmen hala sahnelerden vazgeçmemesi. Bu turdan anladığım Madonna yıldızlıktan ayrılıp zarafetle yaşlanmayı reddediyor ve eminim ölene kadar sahnelerden kopamayacak…Amsterdam konserinden sonra ortak görüşümüz bu. Bizim son Madonna konserimiz. Ancak zaman ilerleyince kim bilir, kesinlikle yine kendisini çok özleriz ve bir daha başka bir turnede şarkılarına coşkuyla eşlik edebiliriz…

Mehmet Hasağasıoğlu

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu