Evrenin ilk ışıklarına açılan kapı
Gökbilimciler, Samanyolu dışındaki çok yaşlı bir cüce galakside bulunan PicII-503 adlı yıldızın, evrenin ilk yıldızlarının bıraktığı kimyasal izleri taşıyor olabileceğini açıkladı. Son derece düşük demir oranı ve sıra dışı bileşimiyle dikkat çeken bu yıldız, erken evrenin nasıl aydınlandığını ve ilk ağır elementlerin nasıl oluştuğunu anlamada kritik bir “kozmik zaman kapsülü” olarak görülüyor.
Evrenin ilk dönemleri uzun süre karanlıktı. Bilim insanlarına göre uzayı ilk aydınlatan yıldızlar ortaya çıktıktan sonra bugün bildiğimiz kozmik düzenin temelleri atıldı. Ancak bu “ilk yıldızlar” doğrudan hiç gözlenemedi. Şimdi ise gökbilimciler, o ilk neslin hemen ardından doğmuş olabilecek son derece yaşlı ve kimyasal açıdan sıra dışı bir yıldız buldu. PicII-503 adı verilen bu yıldız, Samanyolu dışında şimdiye kadar bulunan en düşük demir oranına sahip yıldız olarak kayda geçti ve erken evrenin nasıl şekillendiğine dair çok önemli bir ipucu sundu.
Bu yıldız, Pictor II adlı çok soluk ve çok yaşlı bir cüce galakside yer alıyor. Dünya’dan yaklaşık 150 bin ışık yılı uzakta bulunan bu küçük galaksideki yıldızların neredeyse tamamı çok yaşlı. Araştırmacılar da tam bu nedenle Pictor II’yi bir tür “kozmik fosil galaksi” olarak görüyor. Çünkü burada milyarlarca yıldır yeni yıldız oluşumu neredeyse yaşanmadı. Bu da eski kimyasal izlerin daha saf biçimde korunmuş olabileceği anlamına geliyor.
