Küre

 

Aslında herşey bir adam figürünün elinde sopa ile döndüğü taslak ile 7 yıl önce başladı. Çizim ilk olarak Madison Square Garden’ın yönetim kurulu başkanı ve New York Knicks ve Rangers’ın sahibi James Dolan tarafından yapıldı.

MSG Ventures CEO’su David Dibble ile birlikte Las Vegas’taki eğlence mekanı endüstrisinde devrim yaratma ve insanlara farklı bir deneyim sunma misyonuna giriştiler ve sonunda 2,3 milyar USD harcayarak 112 metre yüksekliğinde ,157 metre genişliğinde 18600 koltuklu ,20.000 kişi kapasiteli devasa yapıyı meydana getirdiler. Yükseklik ve genişliğin kafanızda bir fikir oluşturması açısından İstanbul Boğaz Köprüsü’nün 64 metre yükseklikte olduğunu söyleyeyim.

Sosyal medyada gördüğünüz Sphere videolarını izlerken Sphere’ın üstünde görünen görsellerin netliği dikkatinizi çekmiş olabilir. Bu görseller hatta bazı photoshop yorumlarına da neden oldu. Ancak bunun sebebini ben size söyleyeyim, dış cephedeki LED ekran çoğumuzun TV ve telefonundan bile yüksek bir çözünürlüğe sahip olan 16K çözünürlüklü etrafı saran en yeni teknoloji Quantum Dot ile yapılması. Yani o görüntüler gerçekten doğru!  Hüzme oluşturma ve dalga alanı sentezi teknolojilerine sahip 160.000 den fazla sayıda hoparlör ve 4D fiziksel efektleri içeren sürükleyici video ve ses yetenekleri de bu görüntüyü destekliyor. Mekanın dış cephesini oluşturan LED 580.000 ft2 (54.000 m2) alanı kaplıyor. Böyle teknoloji harikası bir yapı haliyle daha ilk gördüğünüzde baş döndürücü !

Açılış 2021 için planlanıyordu ancak Covid ve bunun yol açtığı tedarik problemleri sebebiyle çalışmalar 2020 içinde askıya alındı. Ancak 29 Eylül 2023’te İrlandalı rock efsanesi U2’nin Sphere’de “U2:UV Achtung Baby Live” adlı 36 gösterilik bir konser dizisi ile açıldı. U2 endüstriyel ürünlerin tanıtımında tercih edilen bir gruptur. Apple örneğin IPad tanıtımını yine U2 ile yapmıştı. Yorum sizin…

“Sphere’ içindeyken neye bakmanız gerektiği size söylenmiyor, seyirci olarak neye odaklanmak istediğinize siz karar veriyorsunuz.” Bu sözler Sphere tanıtımında James Dolan’a ait. Gerçekten bu yapı neye benziyordu, eğlence dünyasına ne katabilirdi? Bu soruların cevaplarını bulmak adına Las Vegas’a seyahat etmeye karar verdim…

Vegas’ın büyülü ışıltılı dünyası, harika şovları belki de ilk defa arka planda kalmıştı. İlk izlenimim bu oldu. Taksicilerin “Sphere’a mı geldiniz?” soruları, otel organizasyon ve konsiyerj ekiplerinin çokça kısmını Sphere’a bilet veya tanıtım için ayırması Vegas’ın gündemini uzun süre elinde tutacağını bariz ortaya koyuyordu.

Konser günü bende farklı bir heyecan vardı, U2’yu daha önce bir çok kez izlemiş olsam da mekanın grubun önüne geçtiğine ilk defa tanık oluyordum. Dolayısıyla U2’dan daha önemli bir durum vardı, o da bu mekan ve bu tecrübeyi yaşamak için en iyi bilet. 1.586 hoparlör modülü, 167.000 hoparlör sürücüsü, amplifikatör ve işleme kanalının yanı sıra 300 mobil hoparlör modülünden oluşan dünyanın en büyük konser sınıfı ses sistemine sahip bu bileşenler birlikte “kristal netliğinde” ve çok katmanlı bir ses sistemini deneyimlemek, harika LED şovu daha iyi izleyebilmek için nerede oturmalıydım acaba?

Bu anlamda Sphere pazarlamasında çalışan kişiler, otel konsiyerjleri ve uzmanlarla görüşmüştüm çünkü benim için çok önemli bir konuydu bu. Bilet konusunda iki farklı görüş var; sahne önü yani kürenin en aşağısı , U2’ya en yakın bölge, avantajları tabii ki U2 ile çok yakın olmanızın dışında ve o görüntü şovunun içinde o anı gerçekten yaşıyor gibi hissediyor olmanız. Diğer alternatif ise dimdik 3 bloktan oluşan tribünün 2.blok en üst sırası. Burası genel açı olarak her şeyi tam görebileceğiniz ve sesin merkezindeki bölge. Ben ikincisini tercih ettim. Kararımda fiyat belirleyici değildi ama biletler 290-1400 USD arası değişiyordu.

Konser başlangıç saati 20.30 ancak ısrarla 18.30 da orada olmamız belirtildi. Sebebini yola çıkınca biraz anlıyorsunuz. Yaklaşan F1 Vegas organizasyonu sebebiyle ana yollarının neredeyse tamamının bakımda olması, Sphere trafiği sebebiyle bazı yolların kapalı olması, normalde 20 USD tutabilecek bir taksi yolculuğu için çoğu UBER sürücüsünün 100’e USD çıkan ücret talepleri erken gitmeyi gerektiriyor.

Ünlü Venetian Oteli bilenleriniz vardır, Sphere’a bu otelin içinden geçerek ulaşıyorsunuz, duvarlarda oklarla size yolu gösteriyorlar, hatta bazı yerlerde elinde pano ile size yol gösteren canlı mankenler mevcut. Yol o kadar uzun ve otel o kadar büyük ki buna ihtiyaç var.

Otelin içinden dışarı çıkıp Sphere’ı bu derece yakından gören herkesin yüz ifadesindeki şoku inanın anlatamam. Sphere üstünde yansıtılan görüntülerin sesi o kadar gerçekçi ki ilk etapta bu sesin küreden gelip gelmediğini sorgulatıyor.

20.00’da kapılar açılıp içeri girdiğimizde ikinci bir şokla karşılaştık.

Sphere’in büyük atriumuna giren ziyaretçiler, tamamı Aura olarak adlandırılan, canlıya benzeyen, yapay zeka donanımlı beş insansı robotla karşılaşıyor. Bu robotların yanında teknik danışmanlar hazır bulunurken konuklarla sohbet ediyorlar. Diyaloglar ilginç…

Aura size Küre’nin dışına hiç çıkmadığını, nasıl olduğunu soruyor. “İçerisi de güzel ama değil mi” şeklinde sohbet ediyorlar. Atrium tavan yüksekliği inanılmaz yüksek ve içeride mistik bir hava ve mor ve mavi tonlu gizem katan bir renk cümbüşü var. 4 tarafında büyük bar ve yemek alanları, Sphere ve U2 T-shirt ve eşya satış alanları mevcut. Bu arada arka fonda da U2 solisti Bono’nun sesi ara ara yankılanıyor. Atrium bu ise içeride ne var düşüncesi var kafamızda.

Sonunda içeriye giriyoruz ve dev kubbe şeklinde beton, üstü Panteon tapınağı gibi açık bir yapı bizi bekliyor, İçeride sadece 2 adet kuş uçuyor. Görsel o kadar gerçekçi ki, bunların aslında sadece bir görüntü ve robotik resim olduğunu sonradan çok geç anlıyorsunuz.

Aslında biraz U2’dan bahsetmek istiyorum ama dediğim gibi ilk kez bir yapı her şeyin bu kadar önüne geçiyor.

Konser , şarkılar her zaman ki gibi muhteşem. Bono enerjisinden hiçbir şey kaybetmemiş. Her şarkıya özel hazırlanmış müthiş görseller, harika ışık süzmeleri olaya başka bir boyut katıyor. Konseri bir üst seviyeye çekerek ortamı sanki U2 klibinde sizde oynuyorsunuz gibi bir hale sokuyor.  Kendisi de sanatçı olarak çok etkilenmiş olmalı ki bu yerde konser vermenin ayrıcalığını hep beraber yaşadığımızı, kendilerinin de buraya gelmelerinin asıl heyecanını burayı hissetmek olduğunu ,daha önce yapılmamış bir şeyi yapmak istediklerini dile getirdi. 

Bu etkinlikte sahne şovlarının tamamı, şarkılar, görseller büyüleyiciydi ancak bazı anlar bende bunu doruğa ulaştırdı. 1983 War Tour kapsamındaki beyaz bayrağın özel bir şovla buharlı bir şekilde çölde ekrana ekrana gelmesi, One şarkısını söylerken Elvis Presley’nin “Love me Tender” ve Prince’in “Purple Rain” şarkısı ile birleştirmesi ve bu esnada ekranda o hepimizin bildiği ışıklı Las Vegas Strip gece görüntüsünün Elvis’in metalik yüzü ile belirmesi sizi duygu olarak başka bir seviyeye getiriyor. Aynı şekilde “Elevation” ı söylerken de Frank Sinatra “My way” ile beraber fonlanması müthiş bir duygu patlaması yaşatarak etkilenme kat sayınızı arttırıyor.  

Konserin sonunda araya Beatles “Blackbird” notalarını koyarak “Beautiful Day” ile kapanışı yaptığında ben ne yaşadığımızı sorguluyordum.

Bono ve Edge Küre ile ilgili bir röportajında normalde Rock grubu olarak aynı yerde sürekli konser vermek istemediklerini, değişik yerler ve insanlara ilham olmak, müziklerini dinletmek istediklerini ancak burada bu deneyimden sonra tekrar stadyumlara, kapalı tiyatro salonlarına dönmenin zorluğunu fakat buna alışmak zorunda olduklarını söylemişti. Bu sanırım izleyiciler içinde böyle çünkü ben çıktıktan sonra bir daha gideceğim konserlerden alacağım hazzın bu seviyeye geleceğini sorgulamaya başladım.

Kesinlikle bir konserden fazlası olan, hayat tecrübesi diyebileceğimiz, imkanı ve zamanı olan herkesin yaşaması gereken bir olaydı. Bunun bir parçası olabildiğim için kendimi çok şanslı hissediyorum.

Küre, belli ki artık Vegas’ın bir parçası ve buraya çok şey katıyor ve Küre olmadan Vegas’ı düşünmek bundan sonra mümkün olmayacak gibi. 24 saat yaşayan bu yer , ilerideki günlerde Las Vegas’da düzenlenecek Formula 1 içinde de rol alacak. Yarışın 6. Ve 7. Virajları Küre’nin otoparkından geçecek ve başka birçok etkinlik yolda.

Rock müzik burada harika bir etki yaptı ancak Bono’nun dediği gibi burada klasik müzik ve elektronik müzik ile yapılacak şovlar, bu teknoloji harikasının ileride daha efektif kullanılmasını sağlayacak. Konser bileti bulamayanlar ancak bu tecrübeyi tatmak isteyenler için ise Sphere 50 USD fiyatla buraya özel yapılan Darren Aronofsky’nin filmi “Postcard From Earth” ü izleme imkanı sunuyor. Filmde İstanbul dahil dünya’nın her köşesinden inanılmaz görüntüler sizi bir seyahate götürüyor adeta.  Yapay zeka robot Aura’nın çok sevdiği ama ayakları lobide bağlı olduğu için hiç izlemediği yarım petabaytlık bir film… Asla normal bir film gibi düşünmeyin.

Özetle, Time dergisinin bu ayki sayısının kapağına konu olup, 2023 yılının en iyi 200 buluşu listesine giren, dünyanın inşa edilen en büyük küresi ve led ekranı olan bu yeri kesinlikle bir şekilde ziyaret edip, hatıra fotoğrafı çektirerek hayata bakışınızı değiştirmeli ve bu anıya sahip olmalısınız..

Mehmet Hasağasıoğlu