“KOBİ’ler için finansman artık bir lüks haline geldi”
İzmir Ticaret Borsası (İTB) Temmuz 2025 ayı Olağan Meclis Toplantısı’nda konuşan İTB Yönetim Kurulu Başkanı Işınsu Kestelli, ekonomide yaşanan maliyet krizinin üretimden ihracata kadar her alanı zorladığını söyledi.
Reel sektörün sıkı para politikalarının baskısı altında olduğunu vurgulayan Kestelli, finansmana erişimde yaşanan darboğaza dikkat çekti:
“Bugünkü piyasa faiz oranları yatırım yapmayı bırakın, işletme sermayesini bile çevirmeyi zorlaştırıyor. Krediye ulaşabilen firmaların sayısı zaten sınırlı. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için finansman, neredeyse bir lüks haline geldi. Sadece üretim değil, ihracatımız da bu durumdan etkileniyor.”
Kestelli, sahadan gelen sinyallerin “sanayi üretiminde yavaşlama, istihdamda daralma ve güven endekslerinde aşağı yönlü beklentiler” olduğunu belirterek, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından hayata geçirilen Nefes Kredisi uygulamasına büyük ilgi olduğunu aktardı ve “Şimdiye kadar 42 Borsamız üyesi de kredi başvurusu yapmak için faaliyet belgesi talebinde bulundu.”dedi.
Kestelli konuşmasında, OECD ve FAO’nun yayımladığı “2025–2034 Tarımsal Görünüm Raporu”na da değindi. Rapora göre, dünya genelinde tarımsal ürünlerin tüketiminin %13, üretimin ise %14 oranında artması bekleniyor. Ancak bu artışla birlikte sera gazı emisyonlarının da %6 oranında artabileceği öngörülüyor.
Kestelli “2034 yılına gelindiğinde, dünyada tüketilen kalorilerin yüzde 22’si uluslararası ticaret yoluyla karşılanacak. Tarımsal üretim ve tüketimin coğrafi olarak ayrışması artarken, çok taraflı ticaret sistemlerinin kurallara dayalı işleyişi, gıda arz güvenliği açısından daha da kritik hale geliyor. Verimlilik artışı: Küçük üreticilerin kapasite geliştirmesi şart. Emisyon azaltım teknolojilerinin yaygınlaştırılması: Düşük maliyetli, yerel uyumlu teknolojilere ihtiyaç var. Gıda ısrafının azaltılması: 2030’a kadar küresel gıda kaybı ve israfının yarı yarıya azaltılması halinde, 150 milyondan fazla insan açlıktan kurtarılabilir. Ticaretin işlevselliği: Tarife dışı engeller ve belirsizlikler kaldırılmalı, ticaret kanalları açık tutulmalıdır.
Gelecek on yılda hem üretimi artırmak hem de çevresel sürdürülebilirliği sağlamak gibi ikili bir sorumlulukla karşı karşıyayız. Bizlere düşen, bilimsel verilerle destekli, çiftçimizi merkeze alan ve uluslararası iş birliğini önceleyen tarım politikalarını hayata geçirmektir.” şeklinde konuştu
