Kemikleriniz ne kadar sağlam?
Kemik erimesi olarak bilinen ‘osteoporoz’ kemik kütlesinin kaybına yol açan ve sık görülen bir kemik hastalığıdır. Kemiklerinizi olması gerekenden daha ince ve zayıf hale getirir. Kemik kırığı riskini artırdığı için de tehlikelidir. Örneğin ileri yaşta kalça kırıkları ölümcül olabilir.
Peki, kemiklerinizin ne kadar sağlıklı olduğu konusunda kendinizi test etmeye hazır mısınız? İşte İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk’ten bunu anlamanızı sağlayacak ipuçları ve kemik sağlığınız için dikkat etmeniz gereken noktalar:
Kemikleriniz, vücudunuzun diğer tüm organları gibi canlı bir dokudur. Öyle görünmese de, hayatınız boyunca sürekli olarak kendi hücre ve dokularını yenilerler. 30 yaşına kadar vücudunuz doğal olarak kaybettiğinizden daha fazla kemik üretir.
35 yaşından sonra ise kemik yıkımı, vücudunuzun yenileyebileceğinden daha hızlı gerçekleşir ve bu da kemik kütlesinde kademeli bir kayba neden olur. Osteoporozunuz varsa, kemik kütlenizi daha hızlı kaybedersiniz.
Osteoporoz kemik kütlesinin kaybı olarak tarif edilebilir. Bu kayıpla beraber kemiklerin kırılganlığı artar. Osteoporoz sıklığı ilerleyen yaşla birlikte sıklaşır. Obezite, diyabet ve metabolik sendrom gibi kronik metabolik bir hastalık tablosudur.
Kadında ve erkekte beklenen yaşam süresinin uzamasıyla birlikte osteoporoz, halk sağlığı açısından en önemli hastalıklar arasına girmiştir. Tıpkı şeker hastalığında olduğu gibi osteoporoz yaşam tarzıyla yakından ilişkili olan bir hastalıktır.
Kadınlarda osteoporoza bağlı kırıklar daha çok 45 yaşından, erkeklerde ise 75 yaşından sonra oluşur. Bu süreçte, tüm iskelet sisteminde kırık oluşabildiği gibi özellikle omurga, kalça ve el bileğinde bu problem yaşanır.
Şu noktalara dikkat edin:
– GENETİK: Ailenizden birinde osteoporoz varsa % 60-80 ihtimalle sizin de riskiniz yüksektir. Kalça kırıkları kemik zayıflığının belirtisidir. Eğer annenizde kalça kırığı varsa sizde de olma riski ikiye katlanır.
– HAREKETSİZLİK: Genetik kadar hareketsiz yaşam da kemik kütlesini azaltarak osteoporoz sürecini hızlandırabilir.
– HORMON EKSİKLİĞİ: Hormon eksikliği (kadınlarda menopoz dönemi, erkekte ise 70’li yaşlar) osteoporozun en önemli nedenleri arasında yer alır.
– SAĞLIKSIZ BESLENMEK: Yetersiz kalsiyum emilimi, D vitamini eksikliği, süt ürünlerindeki aşırı fosfor, tahıl ve baklagillerdeki fitatlar, düşük yağlı diyet, idrarda fazla kalsiyum kaybı (asidik beslenme ve fazla hayvansal protein, tahıl tüketmek), rafine şeker, fazla kafein, tuz, fazla A vitamini de kemik kaybını hızlandırır.
– İLAÇ KULLANMAK: Kortizon, heparin, tiroid ve epilepsi ilaçları kemik erimesini hızlandırır.
– KRONİK HASTALIKLAR: Romatoid artrit, tiroid bezinin fazla çalışması, paratiroid bezlerinin aşırı faaliyeti, diyabet, karaciğer hastalığı gibi sorunlarınız varsa osteoporoz riskiniz daha da artar.
