İzmir Ticaret Borsası Ekim ayı meclis toplantısında başkandan mesajlar

İzmir Ticaret Borsası’nın Ekim ayı meclis topkantısı İzq İnnovasyon Merkezi’nde yapıldı.Seçimler sonrası yeni belirlenen yönetim kurulu,meclis divanı ve Borsa vakfının mütevveli heyetinin ilk kez biraraya geldiği ve anı foğrafları çektirdiği meclis toplantısında konuşan İzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Işınsu Kestelli önemli açıklamalarda bulundu. İşte o açıklamalardan satır başları…

“Borsamızın seçimlerini geride bıraktık. Adeta bir şenlik havasında geçen ve demokrasinin güzelliğini bir kez daha bizlere yaşatan bu sürece katkı koyan tüm üyelerimize yürekten teşekkür ediyorum.Şimdi gün çalışma günü. Şimdi icraat zamanı.Pandemiyle başlayan, emtia piyasaları ve enerji fiyatlarındaki yükselişle süren, Ukrayna-Rusya savaşı ile zirveye çıkan, enflasyon baskısıyla giderek zorlaşan çalkantılı bir dönemden geçtik.Elbette ki istisnasız herkes bu süreçten bir şekilde etkilendi.Ancak artık çalkantılı günlerin sonuna yaklaşıyoruz.Bunu ben söylemiyorum; IMF’nin, Dünyanın Ekonomik Görünümü Raporu söylüyor.Yılda iki kez, Ekim ve Nisan aylarında yayınlanan bu rapor, IMF’nin üyesi olan 196 ülkeyle ilgili ayrıntılı veriler içeriyor ve gelecek yıllara ilişkin tahminlere yer veriyor.

Rapora göre Türkiye’nin, her yıl bir milyon kişi artan nüfusuyla 2023 yılında yaklaşık 942 milyar dolarlık bir Milli Gelire ulaşması bekleniyor. Bu milli gelir, kişi başına 10.863 Dolar gelire denk düşüyor.

Türkiye’nin 2023 yılında;

• Yüzde 3 büyüme sağlayacağı,
• İşsizlik oranının pek fazla değişmeyeceği,
• Enflasyon oranının da büyümedeki düşüş paralelinde yüzde 37 dolayına gerileyeceği bekleniyor.
• 2022 yılında cari açığımız yüzde 5,7’ye yükseldikten sonra yine büyümedeki düşüş paralelinde 2023 yılında yüzde 3,9’a gerileyeceği tahmin ediliyor.

Büyümede ve dolayısıyla enflasyonda ortaya çıkacağı tahmin edilen düşüşe karşın enflasyonun hâlâ çok yüksek düzeyde kalacağı açık.Ancak gelecek yılda enflasyonun bugünkü kadar sert hissedilmeyeceği de kesin.

2022 yılı pamuk rekolte tahmin çalışmasını tamamlayarak geçtiğimiz günlerde kamuoyu ile paylaştık. Ortalama tarla veriminin yüzde 6 azalmasına rağmen, ekim alanlarındaki yüzde 28’lik artış nedeniyle bölgemiz pamuk üretiminin geçen yıla göre yüzde 19 oranında artacağı tahmin ediliyor.

221 bin ton mahlıç pamuk üretim tahmini uzun yıllardır bölgemizde ulaşılan en yüksek üretim miktarı olması nedeniyle sevindirici.Ancak hem üreticilerimizin hem de tekstil sanayicilerimizin sektörde yaşanan gelişmelerden çok mutlu olmadığını görüyoruz.

Kütlü pamuk fiyatları ortalama 16-17 lira seviyelerinde hareket ediyor. Geçtiğimiz yıl aynı dönemde 11 lira seviyelerinde idi.Bu açıdan bakıldığında yüzde 50 civarında bir fiyat artışından bahsedebiliriz. Ancak, üreticilerimizin girdi maliyetleri bu dönemde çok daha fazla arttı.Nitekim, TÜİK tarafından açıklanan tarımsal girdi fiyatları ağustos ayında bir yıl öncesine göre ortalamada yüzde 135 yükseldi. Üstelik pamuk üretiminin en önemli maliyet kalemlerinden olan gübre fiyatlarındaki artış yüzde 234, enerji fiyatlarındaki artış ise yüzde 185’e ulaştı. Bu nedenle bugün piyasa da oluşan pamuk fiyatı üreticilerimizin beklentilerinin haklı olarak çok altında kaldı.Fiyatların bu seviyelere gerilemesine küresel pamuk fiyatlarında yaşanan gerilemenin ve tekstil sektöründeki talep daralmasının neden olduğunu söyleyebiliriz.

Oluşan fiyatlara göre bir kilogram pamuğu ortalama 14 lira seviyelerinde mal eden üreticimiz ancak maliyetini karşılayabiliyor. Pamuk hasat sezonunda sektörde bunlar yaşanırken üreticilerimizin merakla beklediği 2022 yılı tarımsal destek miktarları açıklandı.Gübre ve mazot desteklerinde geçtiğimiz yıla göre yüzde 257 gibi önemli bir artış yapılması nedeniyle Tarım ve Orman Bakanlığımıza teşekkür ediyoruz. Ancak, kilogram başına verilen prim desteklerinde bir değişiklik yapılmaması ve geçen yıl olduğu gibi 110 kuruş açıklanması beklentileri karşılamadı. Prim miktarının pamuk üreticimizin yaşadığı sorunlar dikkate alınarak tekrar değerlendirilmesinin uygun olacağını düşünüyoruz. Piyasanın bu şekilde devam etmesi ve prim desteklerinde bir iyileştirme yapılmaması durumunda önümüzdeki yıl, “pamuk ekim alanlarında” tekrar bir gerileme yaşanmasının muhtemel olduğunu söyleyebilirim.

Ürün fiyatlarında yaşanan bu istikrarsızlık tarım sektörümüzün en önemli sorunlarından birisi.Geçtiğimiz yıl piyasada oluşan fiyatları göz önüne alan üreticimiz pamuk ekim alanlarını artırmıştı.Bu artış özellikle şehrimizde ve Manisa ilimizde sanayi sektörüne yönelik domates ekim alanlarında azalmaya neden olmuştu. Bunun sonucu olarak da domates üretimi azaldı ve bu kez de salça fiyatlarında önemli bir artış oldu. Ticaret Bakanlığı da bu gelişme üzerine domates konservesi ve salçayı “ihracatı kayda bağlı ürünler” listesine ekledi.Bu gelişmeler tarımsal üretim planlamasının ne kadar önemli olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

Tarımsal desteklemeler planlamadaki en önemli mekanizma. Bu nedenle üreticimizin 3-5 yılını planlayabilmesi için desteklemelerinde benzer şekilde tek yıllık olarak değil de dönemsel olarak önceden açıklanması uygun olacaktır.Bunun yapılmasının üreticilerimizin ekim kararında yaşadıkları belirsizliklerin azalmasına imkân sağlayacağını düşünüyorum.

Ekim ayı önemli bir sağlık sorunu olan meme kanseri konusunda farkındalık yaratmak için tüm dünyada etkinliklerin düzenlendiği bir ay. Hayatları boyunca her sekiz kadından biri meme kanserine yakalanma riski taşıyor.Türkiye’de her 3 kadından birinin ailesinde meme kanserine yakalanmış bir kişi bulunuyor.

İstatistikler can sıkıcı görünse de meme kanseri tedavi edilebilirlik açısından da en yüksek orana sahip kanser türü. Tedavi ile ilgili en önemli nokta tabii ki erken teşhis. Birçoğunuzun bildiği gibi bu hastalığa geçmişte ben de yakalandım ve erken teşhis sayesinde sağlığıma kavuştum. O günden sonra insanların hayatına dokunmanın değeri daha da arttı benim için.“Annem Kanseri Yendi Projesi” ile TOBB’un da destekleriyle aldığımız bir seyyar tarama TIR’ını 2012 yılının ağustos ayında Sağlık Bakanlığımızın hizmetine verdik.Gezici mamografi aracımız birçok ilde binlerce kadına kanser taraması gerçekleştirdi ve erken teşhis sayesinde bazı kadınlarımızın hayatı kurtuldu.Hayatta yaptığım en iyi işlerden, belki de en mutlu edenlerden birisi buydu benim için. Ayrıca, Borsa olarak da her yıl ekim ayında meme kanseri konusunda farkındalığı artırmak için etkinlikler düzenliyoruz.

Bu cumartesi Cumhuriyetimizin 99’uncu kuruluş yıldönümünü kutlayacağız.2023, Cumhuriyetimizin 100’üncü yaşı olacak.Böylesine önemli bir yılda, Cumhuriyet’e yakışacak kalıcı eserler bırakmanın 131 yıllık Borsamıza çok yakışacağını düşünüyorum.İzmir Tarım Teknoloji Merkezi ve Ege Gastronomi Projesini 2023’te hayata geçirerek bu özel yaş gününü taçlandıracağımıza inanıyorum.Bu projelerin hayata geçmesinde emeği geçen tüm üyelerimize, çalışanlarımıza teşekkürlerimi sunuyor; bize Cumhuriyeti emanet eden Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarını rahmet ve minnetle anıyorum.

Haber:Gürkan Genç