Ancak, sosyal medyanın zihinsel sağlık üzerindeki olumsuz etkileri de oldukça dikkate değerdir. İlk olarak, sosyal medya, bireylerin sürekli olarak başkalarının yaşamlarına maruz kalmasına neden olur. Bu durum, özellikle gençler ve ergenler arasında, kendilik algısı ve özsaygıyı olumsuz yönde etkileyebilir. Platformlarda sıkça karşılaşılan idealize edilmiş yaşamlar ve ‘mükemmel’ görünüm standartları, bireylerin kendi yaşamlarıyla karşılaştırmalar yapmasına ve bu karşılaştırmalar sonucunda düşük özsaygı, kaygı ve depresyon gibi ruhsal sorunlarla mücadele etmesine yol açabilir. Sosyal medya aracılığıyla sunulan ‘mükemmel’ yaşamlar ve dışsal başarılar, gerçeklikten uzak bir algı oluşturabilir ve bu da bireylerin kendi başarılarını ve mutluluklarını sorgulamalarına neden olabilir.

Bir diğer önemli mesele ise sosyal medyanın uyku düzenleri üzerindeki etkisidir. Ekran başında geçirilen uzun saatler, özellikle gece geç saatlerde yapılan sosyal medya etkileşimleri, uyku kalitesini olumsuz yönde etkileyebilir. Mavi ışığa maruz kalmak, melatonin üretimini engelleyebilir ve bu da uyku bozukluklarına yol açabilir. Uyku eksikliği, ruhsal sağlık sorunlarını tetikleyebilir ve genel yaşam kalitesini düşürebilir.

Sosyal medyanın getirdiği sürekli bağlantı durumu, ayrıca bireylerde bilgi aşırı yüklenmesine ve zihinsel tükenmişliğe yol açabilir. Sürekli olarak yeni bilgilerle, mesajlarla ve bildirimlerle etkileşim halinde olmak, bilişsel ve duygusal kaynakları tüketebilir ve bu da stres seviyelerini artırabilir. Sosyal medyada geçirilen zamanın artması, kişinin gerçek hayattaki sosyal etkileşimlerini ve kişisel bağlantılarını etkileyebilir, bu da yalnızlık hissini artırabilir.

Siber zorbalık, sosyal medya kullanımının bir diğer ciddi olumsuz sonucudur. Kötü niyetli yorumlar, hakaretler ve çevrimiçi tacizler, hedef alınan bireylerin ruhsal sağlığını ciddi şekilde etkileyebilir. Bu tür etkileşimler, stres, anksiyete ve depresyon gibi durumları tetikleyebilir ve bireylerin sosyal medya kullanımını kısıtlamalarına neden olabilir.

Sosyal medyanın olumsuz etkilerini en aza indirmek için, bireyler çeşitli stratejiler geliştirebilirler. Sosyal medya kullanımını dengelemek, ekran süresini sınırlamak ve bilinçli bir şekilde içerik tüketmek, bu stratejiler arasında yer alır. Ayrıca, sosyal medyada geçirilen zamanın kalitesini artırmak için, olumlu ve destekleyici içeriklerle etkileşimde bulunmak, zararlı içeriklerden kaçınmak ve dijital detoks yapmak gibi yöntemler uygulanabilir. Bireyler, sosyal medya kullanımını kendi ruhsal sağlıklarını koruyacak şekilde düzenlemeli ve gerektiğinde profesyonel destek almayı düşünmelidir.

Sosyal medya platformlarının da kullanıcılarının ruhsal sağlıklarını korumaya yönelik adımlar atması önemlidir. Platformlar, zararlı içeriklere karşı koruma mekanizmaları geliştirebilir, kullanıcıların mental sağlıklarına dikkat etmeleri için çeşitli araçlar sunabilir ve destekleyici topluluklar oluşturarak olumsuz etkileşimleri azaltabilir. Sosyal medya kullanımını bilinçli bir şekilde yönetmek, bireylerin hem dijital dünyada hem de gerçek yaşamda daha sağlıklı ve tatmin edici bir yaşam sürmelerine yardımcı olabilir.

Sonuç olarak, sosyal medya, zihinsel sağlık üzerinde hem olumlu hem de olumsuz etkiler yaratabilen güçlü bir araçtır. Bu etkilerin dengeli bir şekilde yönetilmesi, bireylerin ve toplulukların genel refahını artırmak için kritik öneme sahiptir. Sosyal medyanın sunduğu fırsatları en iyi şekilde değerlendirmek ve olumsuz etkilerinden korunmak, dijital çağın getirdiği zorluklarla başa çıkmada önemli bir strateji olarak öne çıkmaktadır.

Sedef Yıldırım

İşyeri Stresi ve Tükenmişlik: Tanımlar ve Etkiler

İşyeri Stresi: Çalışma hayatında stres, genellikle iş yükü, zaman baskısı, rol belirsizliği ve iş güvencesizliği gibi faktörlerden kaynaklanır. Stres, bireylerin psikolojik ve fiziksel sağlıklarını etkileyebilir. Uzun süreli stres, uyku sorunları, anksiyete, depresyon ve kalp hastalıkları gibi sağlık problemlerine yol açabilir.

Tükenmişlik:Tükenmişlik, kronik iş stresi sonucunda ortaya çıkan duygusal, fiziksel ve zihinsel yorgunluk durumudur. Tükenmişlik, genellikle üç ana belirti ile tanımlanır: duygusal tükenme, kişisel başarısızlık hissi ve işe karşı ilgisizlik. Bu durum, çalışanların performansını düşürebilir, işten ayrılma oranlarını artırabilir ve genel iş memnuniyetini azaltabilir.

İşyeri Ruhsal Sağlığını Destekleme Stratejileri

İşyeri ruhsal sağlığını desteklemek, hem bireylerin hem de organizasyonların başarısı için kritik bir öneme sahiptir. İşte bu konuda kullanılan bazı stratejiler:

Sağlıklı Çalışma Ortamları Oluşturma

Sağlıklı bir çalışma ortamı, çalışanların ruhsal sağlığını olumlu yönde etkileyebilir. İşyerinde pozitif bir kültür yaratmak, destekleyici ve kapsayıcı bir ortam sağlamak önemlidir. İşyerinde açık iletişim, güven ve destekleyici ilişkiler kurmak, stres ve tükenmişlik risklerini azaltabilir.

Fiziksel Çevre:İyi bir işyeri tasarımı, çalışanların ruhsal sağlığı üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilir. İyi aydınlatma, ergonomik mobilyalar ve dinlenme alanları gibi faktörler, çalışma ortamının kalitesini artırabilir.

İş ve Yaşam Dengesi:Esnek çalışma saatleri, uzaktan çalışma seçenekleri ve yıllık izin politikaları gibi uygulamalar, çalışanların iş ve özel yaşam dengelerini korumalarına yardımcı olabilir. İş ve yaşam dengesi, stres seviyelerini azaltmada önemli bir rol oynar.

Stres Yönetimi ve Eğitim Programları

Stres yönetimi programları, çalışanların stresle başa çıkma becerilerini geliştirmelerine yardımcı olabilir. Bu programlar, bireylerin stresle başa çıkmalarına yardımcı olacak teknikler ve stratejiler sunar.

Mindfulness (Farkındalık) ve Gevşeme Teknikleri: Mindfulness uygulamaları, stresle başa çıkma yeteneğini artırabilir. Ayrıca, meditasyon, derin nefes alma ve gevşeme teknikleri, stresin azaltılmasına yardımcı olabilir.

Eğitim ve Atölye Çalışmaları: Stres yönetimi, zaman yönetimi ve kişisel gelişim konularında düzenlenen eğitimler ve atölye çalışmaları, çalışanların hem profesyonel hem de kişisel becerilerini geliştirmelerine yardımcı olabilir.

Etkili İletişim ve Geri Bildirim Mekanizmaları

Etkili iletişim, işyerinde psikolojik sağlığı desteklemenin temel unsurlarından biridir. Açık ve dürüst iletişim kanalları, çalışanların kendilerini ifade etmelerini ve sorunları dile getirmelerini sağlar.

Düzenli Geri Bildirim: Çalışanlar, performansları hakkında düzenli geri bildirim aldıklarında, gelişim fırsatlarını daha iyi değerlendirebilirler. Bu, iş tatminini ve motivasyonunu artırabilir.

Destekleyici Yöneticilik: Yöneticilerin destekleyici ve empatik bir yaklaşım benimsemesi, çalışanların işyerinde kendilerini daha güvende hissetmelerini sağlar. Yöneticilerin açık iletişim kurmaları, çalışanların streslerini ve endişelerini daha rahat dile getirmelerini sağlar.

Ruhsal Sağlık Kaynaklarına Erişim

Çalışanların ruhsal sağlıklarını desteklemek için işyerinde çeşitli kaynaklar sunmak önemlidir.

İşyeri Danışmanlık Hizmetleri: İşyerinde sunulan danışmanlık hizmetleri, çalışanların ruhsal sağlık sorunlarını ele almalarına yardımcı olabilir. Bu hizmetler, bireysel danışmanlık ve grup terapisi gibi seçenekleri içerebilir.

Destek Grupları ve Programları: İşyerinde destek grupları ve ruhsal sağlık programları düzenlemek, çalışanların benzer sorunlarla başa çıkmalarına yardımcı olabilir ve topluluk duygusunu artırabilir.

İşyeri Ruhsal Sağlığının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesi

İşyeri ruhsal sağlığını desteklemek için uygulanan stratejilerin etkinliğini ölçmek ve değerlendirmek önemlidir. Bu, stratejilerin başarısını belirlemeye ve gerekli iyileştirmeleri yapmaya yardımcı olabilir.

Anketler ve Geri Bildirim Formları: Çalışan memnuniyeti ve ruhsal sağlık düzeyini ölçmek için düzenli anketler ve geri bildirim formları kullanılabilir. Bu veriler, organizasyonun güçlü ve zayıf yönlerini belirlemekte yardımcı olabilir.

Performans Göstergeleri: İşyerindeki stres ve tükenmişlik düzeyleri, çalışan performans göstergeleri ve işten ayrılma oranları gibi metriklerle izlenebilir. Bu göstergeler, stratejilerin etkinliğini değerlendirmede önemli bir rol oynar.

Gelecek Perspektifleri ve Yenilikçi Yaklaşım

İşyeri psikolojisinin geleceği, hızla değişen teknolojik ve kültürel dinamiklerle şekillenecektir. İşte gelecekteki bazı eğilimler ve yenilikçi yaklaşımlar:

Yapay Zeka ve Veri Analitiği: Yapay zeka ve veri analitiği, çalışanların ruhsal sağlıklarını izlemek ve kişiselleştirilmiş destek sağlamak için kullanılabilir. Bu teknolojiler, çalışanların stres ve tükenmişlik düzeylerini belirlemek ve uygun müdahaleler geliştirmek için kullanılabilir.

Dijital Sağlık Uygulamaları: Mobil uygulamalar ve dijital platformlar, çalışanların ruhsal sağlıklarını takip etmelerine ve yönetmelerine yardımcı olabilir. Bu uygulamalar, stres yönetimi, meditasyon ve ruh hali takibi gibi işlevler sunabilir.

Kültürel ve Sosyal Duyarlılık: Çeşitlilik ve kapsayıcılığa odaklanarak, işyerinde daha kapsayıcı ve destekleyici bir ortam yaratmak önem kazanacaktır. Çalışanların kültürel ve sosyal farklılıklarına duyarlılık göstermek, işyerinde psikolojik sağlığı desteklemekte önemli bir faktördür.

İşyeri ruhsal sağlığını desteklemek, bireylerin ve organizasyonların genel başarısı için kritik bir öneme sahiptir. İşyerinde stres ve tükenmişlik sorunlarına yönelik etkili stratejiler geliştirmek, çalışanların performansını ve yaşam kalitesini artırabilir. Destekleyici çalışma ortamları oluşturmak, stres yönetimi programları sunmak, etkili iletişim ve geri bildirim mekanizmaları sağlamak ve ruhsal sağlık kaynaklarına erişim sunmak, işyerinde ruhsal refahı desteklemenin anahtarlarıdır.

Gelecekte, işyeri ruhsal sağlığını desteklemek için yeni teknolojiler ve yenilikçi yaklaşımlar kullanılacak, bu da hem bireylerin hem de organizasyonların başarısını artırmada önemli rol oynayacaktır. Organizasyonların, çalışanlarının psikolojik sağlığını sürekli olarak izlemeleri ve desteklemeleri, hem bireysel hem de kurumsal başarı için kritik öneme sahiptir.

Sedef Yıldırım

İlkbaharın gelmesiyle birlikte, doğanın uyanışıyla birlikte insanlar genellikle daha enerjik ve canlı hissederler. Uzun kış aylarının ardından güneş ışığı ve sıcaklık artışı, serotonin ve dopamin gibi mutluluk hormonlarının salınımını artırabilir. Bu da insanların ruh halini yükseltebilir ve motivasyonlarını artırabilir. Ancak, bu dönemde yaşanan ani hava değişiklikleri ve alerjik reaksiyonlar bazı insanlarda kaygı ve stres gibi duygusal tepkilere neden olabilir.

Yaz ayları genellikle insanların pozitif duygularını artıran bir dönemdir. Tatiller, açık havada yapılan etkinlikler ve daha uzun günler, genellikle insanların ruh halini iyileştirir. Ancak, aşırı sıcaklık, güneş yanıkları ve uyku düzenindeki değişiklikler gibi faktörler bazı kişilerde stres ve irritabiliteye neden olabilir.

Sonbahar, değişen yaprak renkleri ve serinleyen hava ile birlikte romantizm ve nostalji hislerini artırabilir. Ancak, kısalan günler ve artan hava değişkenlikleri bazı kişilerde mevsimsel duygudurum bozukluğu gibi durumları tetikleyebilir. Bu dönemde, özellikle kuzeye doğru gidildikçe, mevsimsel etkiler daha belirgin olabilir.

Kış ayları, soğuk hava, azalan gün ışığı ve kapanan dış mekan aktiviteleri nedeniyle bazı insanlar üzerinde olumsuz etkilere sahip olabilir. Kısa günler ve mevsimsel afektif bozukluk gibi durumlar, depresyon, enerji eksikliği ve motivasyon kaybı gibi belirtilerle ilişkilendirilebilir. Ancak, kış mevsimi aynı zamanda sıcak içeceklerin, kış sporlarının ve yakın ilişkilerin keyfini çıkarmanın da bir zamanıdır, bu da bazı insanlar için mutluluk ve huzur kaynağı olabilir.

Mevsimsel geçişlerin psikolojik etkileri, kişiden kişiye ve coğrafi bölgelere göre değişiklik gösterebilir. Ancak, genel olarak, doğanın döngüsünün farkında olmak ve mevsimsel değişimlere uyum sağlamak, duygusal ve zihinsel sağlığımızı korumak için önemlidir. Dengeli bir yaşam tarzı, düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme ve sosyal destek gibi faktörler, mevsimsel geçişlerin getirdiği potansiyel zorluklarla başa çıkmamıza yardımcı olabilir.

1. Mevsimsel Duygudurum Bozukluğu

Bazı insanlar, özellikle kış aylarında, mevsimsel duygudurum bozukluğu olarak adlandırılan bir durum yaşarlar. Bu durum, kısa günler ve azalan güneş ışığı nedeniyle ortaya çıkan mevsimsel depresyon belirtileriyle karakterizedir. Bazı araştırmalar, bu durumun arkasında güneş ışığının beyindeki serotonin seviyelerini etkilemesinin yattığını öne sürmektedir.

2. SAD (Mevsimsel Affektif Bozukluk) ve Tedavi Seçenekleri

Mevsimsel affektif bozukluk (SAD), kış aylarında tekrarlayan depresif epizodlarla kendini gösteren bir durumdur. Bu durum, ışık terapisi, düzenli egzersiz ve doğal ışığı artırmak için dışarıda vakit geçirmek gibi tedavi seçenekleriyle hafifletilebilir.

3. Biyolojik Saat ve Mevsimsel Değişimler

İnsan vücudu, biyolojik saat olarak bilinen iç saatlerle uyumlu olarak çalışır. Mevsimsel değişimler, bu biyolojik saatleri etkileyebilir ve uyku düzeni, ruh hali ve hormonal denge gibi birçok fizyolojik süreci etkileyebilir.

4. Mevsimsel Değişikliklerin Sosyal Etkileri

Mevsimsel geçişler, sosyal etkileşimler üzerinde de etkilidir. Örneğin, yaz aylarında insanlar genellikle daha sosyaldir ve dışarıda daha fazla zaman geçirirlerken, kış aylarında iç mekanlara daha çok çekilirler ve sosyal etkileşimler azalabilir.

5. Mevsimsel Değişikliklerin Kognitif Etkileri

 Araştırmalar, mevsimsel değişikliklerin bilişsel işlevleri de etkileyebileceğini göstermektedir. Örneğin, kış aylarında artan melatonin seviyeleri uyku düzenini etkileyebilir ve dolayısıyla konsantrasyon ve bilişsel performansı azaltabilir.

Mevsimsel geçişlerin getirdiği psikolojik etkileri atlamanın birkaç yolu vardır. İşte bunlardan bazıları:

1. Işık Terapisi

Kış aylarında yaşanan mevsimsel depresyonun hafifletilmesinde etkili olan bir yöntemdir. Özellikle gün ışığından yoksun ortamlarda yaşayanlar için kullanışlıdır. Sabahları yapılacak kısa bir ışık terapisi, serotonin seviyelerini artırarak ruh halini iyileştirebilir.

2. Düzenli Egzersiz

Egzersiz, serotonin ve endorfin gibi mutluluk hormonlarının salgılanmasını artırır ve stresi azaltır. Düzenli olarak egzersiz yapmak, mevsimsel duygudurum bozukluklarını hafifletmeye yardımcı olabilir.

3. Sağlıklı Beslenme

Dengeli ve sağlıklı beslenme, vücudun ihtiyacı olan besin maddelerini almasını sağlar ve genel sağlık üzerinde olumlu etkiler yapar. Özellikle omega-3 yağ asitleri içeren yiyeceklerin tüketilmesi, depresyon ve anksiyeteyi hafifletebilir.

4. Uyku Düzenine Dikkat

 Yeterli ve kaliteli uyku, psikolojik sağlık için son derece önemlidir. Uyku düzenini korumak için düzenli bir uyku programı oluşturmak, uyku ortamını iyileştirmek ve uyku alışkanlıklarını gözden geçirmek faydalı olabilir.

5. Sosyal Destek

Arkadaşlarla ve aile üyeleriyle zaman geçirmek, duygusal bağları güçlendirebilir ve destek sağlayabilir. Sosyal etkileşimler, mevsimsel geçişlerin getirdiği duygusal zorluklarla başa çıkmada önemli bir rol oynar.

6. Hobi ve Aktiviteler

Kişinin zevk aldığı hobiler ve aktiviteler, ruh halini iyileştirebilir ve stresi azaltabilir. Özellikle kış aylarında iç mekanlarda yapılacak aktiviteler bulmak, keyifli ve anlamlı bir yaşam sürmeye yardımcı olabilir.

7. Profesyonel Yardım Almak

Eğer mevsimsel geçişlerin getirdiği duygusal zorluklar başa çıkmakta güçlük çekiyorsa, bir psikolog veya psikiyatristten yardım almak önemlidir. Profesyonel destek, mevsimsel duygudurum bozuklukları gibi durumlarla başa çıkmada etkili olabilir.

Bu stratejiler, mevsimsel geçişlerin getirdiği psikolojik etkileri hafifletmede yardımcı olabilir ve duygusal refahı artırabilir. Ancak herkesin ihtiyaçları farklıdır, bu nedenle bireysel olarak en etkili olan yöntemleri bulmak önemlidir

Sedef Yıldırım

 **Duygusal Zeka Nedir?**

  Duygusal zeka, bir bireyin duygusal dünyasını anlama, bu duyguları etkili bir şekilde ifade etme, duyguları yönetme ve başkalarının duygularını anlama becerisini içerir. İş ve özel yaşamda başarı, çoğu zaman duygusal zeka seviyesi ile doğrudan ilişkilidir.

 **Duygusal Zekanın Temel Bileşenleri**

   – *Empati:* Diğer insanların duygularını anlama ve bu duygulara karşı hassas olma.

   – *Duygusal Farkındalık:* Kendi duygularının farkında olma ve bu duyguları anlamlandırma.

   – *Duygusal Yönetim:* Duygusal tepkileri etkili bir şekilde yönetme ve kontrol etme.

   – *İşbirliği ve İletişim:* Diğer insanlarla etkili iletişim kurma ve işbirliği yapma becerisi.

 **Duygusal Zekanın Önemi**

   – *İlişkilerde Güç:* Sağlıklı ilişkiler kurma ve sürdürme yeteneği.

   – *Liderlik Becerileri:* Liderlerin, takım üyeleriyle etkileşimde bulunurken duygusal zeka kullanma kabiliyeti.

   – *Stresle Başa Çıkma:* Duygusal zekası yüksek bireyler, stresle daha etkili bir şekilde başa çıkabilirler.

**Duygusal Zeka Nasıl Geliştirilir?**

   – *Kitaplar ve Kaynaklar:* Duygusal zeka üzerine yazılmış kitapları okuma ve ilgili kaynakları araştırma.

   – *Eğitim ve Seminerler:* Duygusal zeka üzerine eğitim ve seminerlere katılma.

   – *Pratik Uygulamalar:* Günlük yaşantıda duygusal zeka becerilerini pratiğe dökme.

 **Duygusal Zekanın Toplumsal Etkileri ve Gelecekteki Rolü**

Duygusal zeka, bireyler arası ilişkileri güçlendirerek toplumları daha dayanıklı hale getirebilir. Gelecekte, iş dünyasında, eğitimde ve toplumsal ilişkilerde duygusal zekanın rolü daha da artacaktır.

Duygusal zeka, bireylerin hem kişisel hem de profesyonel yaşamlarını güçlendiren bir faktördür. Bu yazıda ele alınan konular, okuyuculara duygusal zekalarını geliştirmeleri için somut adımlar sunmayı amaçlamaktadır. Duygusal zeka, bireylerin daha sağlıklı, mutlu ve başarılı bir yaşam sürmelerine katkıda bulunabilir. Bu nedenle, duygusal zekanın üzerine düşünmek ve bu beceriyi geliştirmek, kişisel ve toplumsal açıdan önemlidir.

Psikolojide “Beden Dismorfik Bozukluğu”, kişinin fiziksel bir kusuru olsun veya olmasın, görüntüsüne kaygı duyması ve bu kaygıyı gidermek için zihinsel uğraş içinde olmasıdır. Bu kişiler genellikle aynaya tekrar tekrar bakma, sürekli cerrahi müdahalelerde bulunma isteği, başkalarının bedenleriyle kendi bedenini kıyaslama ve sürekli kusurlu gördükleri yerleri kapama gibi kompulsif davranışlar sergilemektedir.

Bu davranışlar anksiyeteyi azaltmak yerine sıklıkla arttırmaktadır. Bu bozukluğa sahip olan kişiler genellikle yüz ve kafa bölgelerini kusurlu bulmaktadır ve genellikle en belirgin kişilik özellikleri mükemmeliyetçilik, içedönüklük, düşük benlik saygısı ve utangaçlıktır. Çevresel etmenler, aşırı eleştirel ebeveynler ve akran grupları bozukluğa sahip olmada önemli rol oynamaktadır.

Bozukluğun görülme yaşı genellikle 15-18 yaşları arasındadır. Bu yaş grubu da ergenlik dönemine denk gelmektedir. Ergenlik döneminde beden imajı çok önemlidir ve bu dönemde gelişen benlik saygısını önemli derecede etkiler.

Günümüzde sosyal platformlarda, televizyonlarda ve dergilerde ideal kadın ve erkek formunun fazlasıyla ön planda tutulması bu bozukluğun görülme sıklığını arttırmada rol oynar. Özellikle sosyal platformlarda filtrelerin kullanılmasıyla ergenlerin bedenlerini çirkin bulma ve beğenmeme gibi duygularına daha fazla takıntı haline getirmesine neden olur. Algılarına tümüyle inandıkları için teşhis konması genellikle uzun sürer ve genellikle kişi böyle bir rahatsızlığı olduğunu fark etmez.

 Beden dismorfik bozukluğu tedavisinde psikoterapi veya gerekli görülen vakalarda ilaç desteği uygulanır. Psikoterapide genellikle kullanılan yöntem bilişsel davranışçı terapidir. Bu terapi yöntemi kişideki olumsuz ve işlevsel olmayan düşünceleri tekrar şekillendirerek bunun yerine daha gerçekçi ve işlevsel düşünceler oluşturmaya odaklanır. Ayrıca bu bozukluğun yanında yeme, depresyon, anksiyete gibi bozukluklarda görülmesi olası olduğu için de bunlarda değerlendirilerek gerekli müdahalelerde bulunulur.

Sedef Yıldırım

Dopamin , hücrelerde ve canlılarda önemli rol oynayan nöromodülatör bir moleküldür. Çoğu hayvanda ve bazı bitkilerde sentezlenir. Dopamin, merkezi sinir sisteminde nörotransmitter olarak görev yapar. Popüler kültürde dopamin genellikle “mutluluk hormonu” olarak tasvir edilir

DOPAMİNİ ARTIRMAK İÇİN:
• Grup içerisinde yapılan bir görevi üstlenmek,
• Yeni şeyler üretmek,
• En ufak mutluluğu kutlamak,
• Egzersiz yapmak,
• Düzenli uyumak,
• Yeni bir şey öğrenmek,
• Protein tüketmek,
• Prebiyotik tüketmek.
DOPAMİN EKSİKLİĞİNİN BELİRTİLERİ:
• Odaklanamama,
• Düşük enerji halinde olma,
• Yorgun olma,
• Açıklayamadığı bir üzüntü içerisinde olma,
• Umutsuzluk ve suçluluk hissetme.

Oksitosin primer olarak beyinde nöromodülatör görevi olan bir memeli hormonudur. Beyinde Hipotalamusta sentez edilir ve arka Hipofizden salınır. Aynı zamanda kalpte de üretildiği ve salgılandığı bilinmektedir. Daha yakın zamanlarda, kalbin aynı zamanda bir Nörotransmiter olarak hareket edebilen ve genellikle aşk veya sosyal bağ hormonu olarak adlandırılan oksitosini ürettiği ve salgıladığı keşfedildi. Oksitosinin, doğum ve emzirme konusundaki iyi bilinen işlevlerinin ötesinde, aynı zamanda biliş, hoşgörü, güven ve arkadaşlık ve kalıcı çift bağların kurulmasına da dahil olduğu gösterilmiştir. Oksitosin en fazla üremedeki rolü ile bilinir. Annelik içgüdüsünün oluşumunda önemli rol oynamaktadır.

OKSİTOKSİNİ ARTIRMAK İÇİN:
• Aşık olmak,
• Sarılmak,
• El ele tutuşmak,
• Sosyalleşmek,
• Hayal kurmak,
• Evcil hayvan sahiplenmek,
• Egzersiz yapmak,
• Hediye alıp vermek.
OKSİTOKSİN EKSİKLİĞİNİN BELİRTİLERİ:
• Stresli olma,
• Gergin olma,
• Huzursuzluk hissetme,
• Çoğu zaman üzgün hissetme,
• İlişkilerde uyumsuz olma.
Serotonin insanda mutluluk, canlılık ve zindelik hissi veren bir nörotransmitterdir . Eksikliğinde depresif, yorgun, sıkılgan bir ruh hali görülür. Serotonin, uyku, termoregülasyon, öğrenme ve hafıza, ağrı, (sosyal) davranış, cinsiyet, beslenme, motor aktivite, biyolojik ritimler ve muhtemelen diğerleri dahil olmak üzere çok sayıda fizyolojik süreçte rol oynar.

SEROTONİNİ ARTIRMAK İÇİN:
• Düzenli spor yapmak,
• Müzik dinlemek,
• Sosyalleşmek,
• Kafein tüketimini azaltmak,
• Triptofan içeren besinler tüketmek yani peynir yoğurt süt gibi,
• D vitamini B6, B12 ve folik asit içeren besinler tüketmek,
• Meditasyon yoga yapmak,
• Günlük tutmak,
• Güzel anıları hatırlamak.

SEROTONİN EKSİKLİĞİNİN BELİRTİLERİ:
• İştah da azalma ve aratma,
• Hafıza ile ilgili sorunlar yaşama,
• Aşırı tatlı yeme isteği,
• Özgüven kaybı,
• Uyku problemleri yaşama,
• Sinirlilik ve saldırganlık.

Endorfin özellikle gece 11 ile sabah 3 arasında, spor yaparken özellikle de yüzerken ve de cinsel ilişki sırasında yüksek dozda beynimiz tarafından salgılanır. İnsan vücudunda ağrıyan dokularda ağrının azalması için beyin dokuları tarafından üretilen hormonlara genel ismidir. Hormonun işlevi, ağrının şiddetini azaltmak ve vücuda daha az rahatsızlık vermesini sağlamak için sinirleri uyuşturmaktır. Endorfinlerin ağrı kesici etkisi morfinden yaklaşık 30 kat daha fazladır.

ENDORFİN EKSİKLİĞİNİN BELİRTİLERİ:
• Uyku problemleri,
• Kendi varlığını sorgulamak,
• Bağımlılık problemleri özellikle de ilişkisel,
• Mutsuzluk,
• İsteksizlik,
ENDORFİNİ ARTIRMAK İÇİN:
• Güzel kokular koklamak,
• Düzenli spor yapmak,
• Dans etmek,
• Gülmek,
• Komik şeyler izlemek.