Biz Kitap’tan Maksim Gorki’nin Muhbir’i
Edebiyat eleştirmenleri tarafından Gorki’nin Ana’dan sonra en ilgi çekici kitabı olarak tanımlanan Muhbir, operasyonlarla dolu ülke siyaseti sayesinde yeniden gündeme geldi. Biz Kitap da bu klasik eseri yayınlamak üzere hazırlıklara başladı.
Muhbiri, ispiyoncuyu, iftiracıyı kimse sevmez. Gorki’nin ölümsüz eseri, günümüz muhbirlerini, itirafçıları ve iftiracılarını anlamak için hâlâ büyük bir kaynak. İnsanların, geçmişte birlikte yürüdükleri insanların ardından ilk iş olarak adliye yollarına yönelmesi, iktidarla iş tutması yalnızca hukuk değil güven duygusunu da yıpratıyor.
Maksim Gorki’nin Muhbir adlı romanı, Çarlık Rusyası’nın baskıcı atmosferinde, otoritenin gölgesinde kişiliği silikleşen bir gencin, Yevsey Klimkov’un dönüşümünü anlatır. Klimkov, sistemin diliyle konuşarak, onun gözü olup başkalarının hayatlarına sızarak var olmayı öğrenir. Ahlaki sınırların bulanıklaştığı, korkunun karakterleri şekillendirdiği bir dünyada, kimliğini ihbar ederek kuran bir bireyin içsel çöküşüne tanıklık ederiz.
Bugün, tam da “kim kime güvenebilir?” sorusunun yeniden gündemde olduğu; ihbarcılığın araçsallaştırıldığı, itirafçıların ve iftiracıların çoğaldığı, korkunun yönetim biçimine dönüştüğü zamanlarda, Muhbir bize yalnızca geçmişi değil bugünü de anlatıyor.
Gorki’nin büyük ustalıkla çizdiği bu psikolojik ve toplumsal portre, sadece Çarlık Rusyası’nın değil, her otoriterleşen rejimin ortak karanlığına ışık tutuyor. Çünkü Gorki’nin sözünü ettiği “küçük insan”lar yalnız romanlarda değildir. Bazen koltuklardadır.
